A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Trk�_ The.Supplement

The First Few Lines of The Last 10 posts in:
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Trk�
First few lines of all posts of last 24 hours || of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005 | of 2006 | of 2007 | of 2008 | of 2009

Syndication Of A-Infos - including RDF | How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups
{Info on A-Infos}

(gr) Έλληνες ελευθεριακοί στις Αμερικές ...και στην Ισπανία

Date Fri, 27 Aug 2010 21:44:38 +1000


Από το Κεφάλαιο Εʼ των Παραρτημάτων του έργου "Για μια ιστορία του αναρχικού κινήματος του ελλαδικού χώρου". --- Ολόκληρο το έργο δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα http://ngnm.vrahokipos.net --- ΣΤΗΝ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ --- Έλληνες μετανάστες ζούσαν στην Αργεντινή από τα τελευταία χρόνια του 19ου αιώνα και αρκετοί προσπάθησαν να οργανωθούν για να προωθήσουν και εξυπηρετήσουν τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά τους. --- Αν και από το 1905 φαίνεται ότι άρχισαν να ιδρύονται ελληνικοί σύλλογοι, η πρώτη προοδευτική ελληνική οργάνωση (ή από τις πρώτες) στην Αργεντινή, θα πρέπει να θεωρείται η ένωση με το όνομα «Η Αλληλοβοήθεια», που ιδρύθηκε το 1916, από Έλληνες εργάτες οι οποίοι εργάζονταν ως σφαγείς και βυρσοδέψες σε εργοστάσια κατεψυγμένων κρεάτων, στην πόλη Καμπάνα, στην περιοχή Λας Πάλμας.

Εκείνη την εποχή χιλιάδες εργάτες ίδρυαν συντεχνιακές και αλληλοβοηθητικές οργανώσεις για να προασπίσουν, πρώτα από όλα, τα συμφέροντά τους. Η εργατική νομοθεσία εκείνου του καιρού δεν προέβλεπε περιπτώσεις ατυχημάτων, ασθενειών και απολύσεων από την εργοδοσία. Μια άλλη συντεχνιακή αλληλοβοηθητική οργάνωση ιδρύθηκε στη συνοικία Παλέρμο του Μπουένος Άιρες το 1922, από Έλληνες εργάτες, με το όνομα «Ένωση», αλλά η ύπαρξή της ήταν βραχύβια και δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τη δράση της.

Η Αργεντινή ήταν τότε χώρα πλούσια σε πρώτες ύλες και είδη διατροφής και εξήγαγε μεγάλες ποσότητες προϊόντων σε διάφορες χώρες του κόσμου. Το εξαγωγικό εμπόριο στις δεκαετίες του 1910 και 1920 ήταν σε μεγάλη άνθιση και απασχολούνταν σε αυτό χιλιάδες εργάτες που αντιπροσώπευαν ένα μωσαϊκό εθνοτήτων, ανάμεσά τους και αρκετοί Έλληνες μετανάστες.

Όπως συχνά συνέβαινε την εποχή εκείνη, οι διάφοροι ελευθεροτέκτονες (μασόνοι) αναμιγνύονταν στο εργατικό και γενικότερο κοινωνικό κίνημα. Έτσι και στην Αργεντινή, ιδρύθηκε το 1924 μια τέτοια ελληνική μασονική στοά με το όνομα «Παρθενών», από την οποία αποσχίστηκε ένας αριθμός μελών που συγκρότησαν το 1925 τη στοά «Ορφέας». Αλλά οι δύο αυτές στοές διαλύθηκαν γρήγορα, αφού δεν κατόρθωσαν να δημιουργήσουν κάτι βιώσιμο. Γιατί; Γιατί η πλειοψηφία της ελληνικής παροικίας στην Αργεντινή αποτελείτο από εργάτες και μεροκαματιάρηδες, από τους οποίους αρκετοί συμμετείχαν στο τότε εργατικό και γενικότερο κοινωνικό κίνημα το οποίο, με τη σειρά του, ήταν κάτω από την άμεση επίδραση αναρχικών και αναρχοσυνδικαλιστών.

Κάτω από την επίδραση αυτή, συγκροτήθηκε το 1924 η Ένωση Ελλήνων Ελευθεροσκεπτικιστών «Σκέψις-Πράξις», η οποία στόχευε να διαδώσει τα έργα των Κροπότκιν, Ρεκλύ, Μαλατέστα, Προυντόν και άλλων αναρχικών στοχαστών. Όμως δεν διαθέτουμε περαιτέρω στοιχεία για την ομάδα αυτή. Το 1926 εμφανίστηκε μια ελληνική εφημερίδα γενικής αριστερής κατεύθυνσης, ο «Αγών», την οποία, σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, φέρεται ότι στήριζαν τροτσκιστές αλλά και αναρχικοί.

Το 1927 εμφανίστηκε μια ελληνική κομμουνιστική εφημερίδα το «Κομμουνιστικό Βήμα». Να πούμε εδώ ότι Έλληνες κομμουνιστές εμφανίστηκαν οργανωμένα στις αρχές της δεκαετίας του 1920 και συγκρότησαν ιδιαίτερη ελληνόφωνη οργάνωση στους κόλπους του Κομμουνιστικού Κόμματος Αργεντινής. Το 1925 αρκετοί κομμουνιστές εμφανίστηκαν ως μαξιμαλιστές, ένας όρος που με τα χρόνια λησμονήθηκε. Βέβαια, οι προξενικές ελληνικές αρχές της Αργεντινής καθώς και το ελληνικό παροικιακό κατεστημένο (μεγαλέμποροι, μεγαλοπαράγοντες και άλλοι) συκοφάντησαν συστηματικά και αποδόθηκαν σε ανηλεή εκστρατεία εναντίον των κομμουνιστών, κατορθώνοντας επίσης να πετύχουν την εξορία Ελλήνων κομμουνιστών σε απομονωμένες περιοχές της χώρας ή και την απέλασή τους, με βάση αντιμεταναστευτικό νόμο που ψήφισε η βουλή της Αργεντινής το 1928.

ΣΤΙΣ ΗΠΑ

Σύμφωνα με τον Dan Georgakas («Greek-American Radicalism: The Twentieth Century»), στα τέλη της δεκαετίας του 1880 ζούσαν στις ΗΠΑ περίπου 500 Έλληνες μετανάστες, αλλά την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα, ο αριθμός των Ελλήνων έφτασε στις 167.000 περίπου. Το 95% των μεταναστών αυτών ήταν αγράμματοι και ανειδίκευτοι και έκαναν όποια εργασία έβρισκαν. Οι περισσότεροι εγκαταστάθηκαν στις δυτικές Πολιτείες. Αλλά καθώς οι περισσότεροι άρχισαν να εργάζονται μαζικά στις τότε βιομηχανίες και στα ορυχεία, από την ίδρυση της Industrial Workers of the World (IWW -- Βιομηχανικοί Εργάτες του Κόσμου) το 1905, οι Έλληνες εργάτες άρχισαν να γίνονται μέλη της οργάνωσης, ειδικά μετά το 1912, με τις επιτυχημένες απεργίες στο Λόρενς της Μασαχουσέτης και σε όλη τη Νέα Αγγλία. Επίσης, Έλληνες εργάτες κυρίως στην κλωστοϋφαντουργία (όπου αντιπροσώπευαν την τρίτη μεγαλύτερη εθνική ομάδα) δημιούργησαν ένα ανεξάρτητο συνδικάτο τόσο για να καταπολεμήσουν την αντι-μεταναστευτική προπαγάνδα όσο και εναντίον των εργοδοτών.

Οι Έλληνες προπαγανδιστές της IWW έκαναν προπαγάνδα κυρίως στα ελληνικά καφενεία που ήταν διάσπαρτα. Μία από τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες των Ελλήνων της IWW ήταν ο Δημοσθένης Νίκας, ο οποίος, αργότερα, μαζί με άλλους έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος ΗΠΑ και έγινε έμμισθο στέλεχος του κόμματος και των συνδικάτων. Άλλοι Έλληνες κοινωνικοί αγωνιστές της εποχής ήσαν οι αδελφοί Τζον και Κονσταντίν Πούλος, οι οποίοι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις συμπαράστασης και απελευθέρωσης των Ιταλών αναρχικών Σάκκο και Βαντσέτι, που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο. Ο Τζον Πούλος ήταν οργανωτής Ελλήνων εργατών στη βιομηχανία τροφίμων και αργότερα έγινε μέλος τροτσκιστικών οργανώσεων. Ο Κονσταντίν Πούλος εξελίχθηκε σε δημοσιογράφο και παράγοντα της ελληνοαμερικανικής παροικίας.

Μια άλλη σημαντική μορφή Έλληνα εργάτη ήταν αυτή του Λούη Τίκα (Ηλία Σπαντιδάκη), από το Ρέθυμνο Κρήτης, ο οποίος ήταν μέλος της IWW και επικεφαλής της αιματοβαμμένης απεργίας των μεταλλωρύχων του Λάντλοου του Κολοράντο, τον Απρίλιο του 1914. Στη διάρκεια της απεργίας αυτής, ο Λούης Τίκας σκοτώθηκε, μαζί με άλλους 50 μετανάστες απεργούς -- ανάμεσα στους οποίους 17 Έλληνες -- από τα πυρά της αστυνομίας και του στρατού.

Άλλη μια σημαντική φυσιογνωμία της IWW ήταν ο Λούι Θίο (Θεοδωρόπουλος), ο οποίος ήταν οργανωτής της IWW στη Γιούτα και το Κολοράντο και δρούσε πάντα παράνομα.

Να σημειώσουμε ότι η IWW είχε υιοθετήσει αναρχοσυνδικαλιστικές απόψεις και δρούσε με ομοσπονδιακό και αποκεντρωμένο τρόπο, πέρα και έξω από οποιαδήποτε κομματική επιρροή. Εκδόθηκαν δε στην ελληνική γλώσσα αρκετές μπροσούρες της οργάνωσης.

Εκατοντάδες Έλληνες εργάτες έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ίδρυση συνδικάτων, σε απεργίες και άλλες κινητοποιήσεις. Το 1912 έγινε μια αρκετά επιτυχημένη απεργία - η οποία συνοδεύτηκε, όπως οι περισσότερες απεργίες της εποχής αυτής, από βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία και την εθνοφρουρά - στους μύλους του λιμανιού Γκρέις της Ουάσιγκτον, στην οποία οι Έλληνες ήσαν η μεγαλύτερη εθνική ομάδα και γιʼ αυτό η απεργία αυτή έγινε γνωστή με το όνομα IWW-Greek strike.

Μια άλλη οργάνωση στους κόλπους της οποίας εντάχθηκαν εκατοντάδες Έλληνες ήταν το Socialist Labor Party (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα), στο οποίο το 1916 συγκροτήθηκε ξεχωριστό ελληνικό τμήμα με όργανο την ελληνόγλωσση εφημερίδα «Οργάνωσις». Η οργάνωση αυτή μαζί με τρεις άλλες κομμουνιστικές οργανώσεις ίδρυσαν αργότερα το Κομμουνιστικό Κόμμα ΗΠΑ. Πολλοί Έλληνες μέλη της IWW εντάχθηκαν στο Κ.Κ. ΗΠΑ, αλλά αρκετοί συνέχισαν να δρουν με τους τρόπους της πρώτης.

Οι Έλληνες κομμουνιστές των ΗΠΑ, είχαν και τους μάρτυρές τους. Το 1930, ο Στηβ Κατόβης, οργανωτής των εστιατόρων, σκοτώθηκε από την αστυνομία της Νέας Υόρκης. Ένας άλλος Έλληνας μετανάστης κομμουνιστής, ο Νικ Κορντοάζ (Κοντοράκης), σκοτώθηκε στη μεγάλη απεργία του Σαν Φραντσίσκο το 1934. Το 1935 ιδρύθηκε η Ομοσπονδία Ελλήνων Εργατών που έδρασε μέχρι το 1937 και αργότερα μετονομάστηκε σε Ελληνική Αμερικανική Ένωση για τη Δημοκρατία και αγωνιζόταν εναντίον της δικτατορίας του Ι. Μεταξά στην Ελλάδα.

Πέρα από τα μέλη της IWW και, αργότερα, του Κομμουνιστικού Κόμματος και τους συνδικαλιστές, στις ΗΠΑ υπήρξαν και διάφοροι άλλοι, κυρίως τροτσκιστές, οι περισσότεροι διανοούμενοι και καλλιτέχνες. Μερικοί από αυτούς ήσαν ο Μιχάλης Ράπτης (ο γνωστός Πάμπλο), ο Νικόλας Κάλλας (Νικήτας Ράντος), ο Αριστόδημος Καλδής, ο Θεόδωρος Στάμος και διάφοροι άλλοι.

ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ

Όταν ξέσπασε η Ισπανική Επανάσταση, αρκετοί Έλληνες κομμουνιστές, κυρίως Kύπριοι και Έλληνες ναυτεργάτες και μετανάστες από τις HΠA, τον Kαναδά και άλλες χώρες, πήραν μέρος σε αυτή και στον εμφύλιο πόλεμο που ακολούθησε, μέσα από τις γραμμές των Διεθνών Tαξιαρχιών.

Στον πόλεμο αυτό πήρε μέρος και μια ομάδα Eλλήνων αναρχικών, από τις γραμμές της αναρχοσυνδικαλιστικής CNT.

Δυστυχώς, όμως, δεν υπάρχει κανένα διαθέσιμο έως τώρα στοιχείο για τους συντρόφους αυτούς. Ένα όνομα μόνο έχει διασωθεί και αυτό είναι του Λεόντιου Σπλίνη.

Ο Λεόντιος Σπλίνης (και όχι Λεωνίδας όπως αναφέρεται σε σχετικά βιβλία που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα με θέμα τους Έλληνες εθελοντές στον Ισπανικό Εμφύλιο), ήταν από το Βροντάδο της Χίου και εργαζόταν ως ναυτεργάτης. Ήταν αναρχικός και αυτοεξορίστηκε στην Ισπανία πριν την Επανάσταση, ζώντας στην Καταλονία. Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης ήταν στην ομάδα των Ελλήνων αναρχικών, πολεμώντας και πεθαίνοντας στο πλευρό της CNT. Τις πληροφορίες αυτές παρέθεσε πριν κάποια χρόνια ο μακρινός συγγενής του Νικήτας Σπλίνης.

Related Link: http://ngnm.vrahokipos.net
_______________________________________________
A-infos-gr mailing list
A-infos-gr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-gr

A-Infos Information Center