A - I n f o s

anarþ ** istlerce hazýrlanan, anarþistlere yönelik, anarþistlerle ilgili çok-dilli haber servisi

Bütün dillerde haberler
Son 40 ileti (Ana sayfa) Son iki haftalýk iletiler Eski iletiler arþivimiz

Son 100 ileti, farklý dillere göre
Greek_ 中文 Chinese_ Castellano_ Català_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement

Son 10 Postanýn Ýlk Birkaç Satýrý
Castellano_ Català_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe

Son 10 Postanýn Ýlk Birkaç Satýrý
Son 24 saatte, bütün dillerdeki postalarýn ilk birkaç satýrý
Links to indexes of First few lines of all posts of last 30 days | of 2002 | of 2003
| of 2004 | of 2005 | of 2006 | of 2007 | of 2008 | of 2009 | of 2010 | of 2011 | of 2012 | of 2013 | of 2014 | of 2015 | of 2016 | of 2017 | of 2018 | of 2019
üye olun

(tr) yeryuzu postasi: 1917-1918: Brezilya anarsist ayaklanmasi

Date Sun, 3 Feb 2019 07:44:20 +0200


Ingilizce Orjinali: 1917-1918: The Brazilian anarchist uprising: http://libcom.org/history/1918-Brazilian-anarchist-uprising ---- 1918'de Brezilya'da devrim girisiminin kisa bir tarihi. Ayaklanma, güvenlik güçleri tarafindan içine sizildiginda ve ordu isçilerin tarafina katilmadiginda basarisizliga ugradi. ---- 1918'de Rio de Janeiro sehri, Brezilya isçi hareketinin tarihindeki en önemli olaylardan biriyle sonuçlanacak bir dizi olayla sarsildi: Oligarsik cumhuriyet hükumetini devirmek ve yerine isçilerin ve askerlerin konseylerini getirmek için tasarlanmis bir ayaklanma tesebbüsü.1917'den itibaren, özellikle Rio de Janeiro ve São Paulo'daki sinif bilinçli Brezilyali isçiler, hizlandirilmis bir sekilde örgütleniyorlardi. Bu yil Temmuz ayinda genç bir ayakkabi üreticisi olan Antonio Martinez'in polis tarafindan öldürülmesinden sonra tetiklenen genel grev nedeniyle São Paulo eyaletinin baskentinde hayat durma noktasina geldi. Dört gün boyunca sehir, isçilerle güvenlik güçleri arasinda sayisiz çatismalar yasanan bir savas alanina dönüstü. O günlerde baskent olan Rio de Janeiro'da, FORJ'dan (Federação Operária do Rio de Janeiro - Rio de Janeiro Isçi Federasyonu) militanlar, yil basindan beri hayat pahaliligina karsi bir kampanya yürütüyorlardi ve Subat ayindan itibaren polis yasaklarina ragmen miting üstüne miting yapiliyordu. Mayis ayi itibariyle yaklasik 50[miting]düzenlenmisti.

Bu sürecin yani sira FORJ, sendikalarin örgütlenmesi ve yeniden düzenlenmesi için özenli çalismalar yürütüyordu ve yilin ortasinda, 4 Nisan 1917'de Sivil Insaat Isçileri Sendikasi (UOCC) ve 8 Nisan'da Tekstil Isçileri Sendikasi (UOFT) kurulmasiyla bu çalismalar meyve vermeye basladi.

Mayis ayinda Corcovado Tekstil Fabrikasi'ndaki grevin acimasizca bastirilmasi ve 7 Temmuz'da New York Otel'in trajik biçimde yikilmasi ile onlarca isçinin ölümü carioca (Rio'dan gelen anlamina geliyor) isçilerini öfkelendirdi. 17 Temmuz 1917'de FORJ genel merkezinde toplanildiktan sonra greve gitme karari alindi. Bu grev hizlica birkaç sektöre daha yayildi, o zamandan sonra bas döndürücü büyüme yasayan sendikalari güçlendirdi.

1918, dünya çapinda, uyanmis olan isçi sinifi içinde engellenemez bir iyimserlik ve huzursuzluk dalgasini tetikleyen Rusya'daki zafere ulasmis devrimin gölgesi altinda basladi. Ocak ayinda özgürlükçü militanlar, toplumsal propaganda için kurgulanmis bir örgüt olan Rio de Janeiro Anarsist Ittifak'i kurdu. 1 Mart'ta, genel grevden sonra polis tarafindan yasaklanan FORJ'un yerine Genel Isçi Sendikasi (UGT) kuruldu. Nisan ayinda, grevdeki iki haftanin ardindan, kunduracilar sekiz buçuk saatlik is günü hakki kazandi. Carioca basini "planlanan bir genel grev" ile ilgili spekülasyon yapmaya basladi ve bu UGT'ye yönelik bir polis baskisina neden oldu. 1 Mayis, kusatma hali altinda, sendika binasinda ve Praça Tiradentes'teki Theatro Maison Moderne'de UGT destekli büyük bir mitingle geçti. Isçi örgütlenmesinin o yilki önemli olaylarindan biri, tekstil isçileri, metal isçileri ve insaat isçileri arasinda sayisiz UGT alt kolunun kurulmasiydi. Haziran ve Temmuz aylari, dolap üreticileri, mermer isçileri, madenciler, liman isçileri ve sapka üreticilerinin sayisiz greviyle birlikte birkaç tekstil fabrikasinda üretimin durmasina sahne oldu.

3 Agustos'ta, Conpanhia Cantareira'da (gemi yapimcilari) ve Viação Fluminense'da (tramvaylar) ücretlerin iyilestirilmesi ve çalisma saatlerinin düsürülmesi için grev ilan edildi; bu sonunda Niterói'deki Rua da Conceição'daki halk ve güvenlik güçleri arasindaki çatismalara sahne olan bir ayaklanmaya dönüstü. Ordunun 58. Birligi'den pek çok asker grevcilere katildi, ikisi çatismalar sirasinda vurularak öldürüldü. Bu, isçilerin, Rusya'da oldugu gibi silahli kuvvetlerin daha alt kademeleriyle ittifak kurma beklentilerini de artirdi.

Ülke genelinde yasam maliyeti arttikça, neredeyse her eyaletin baskentinde ve sanayi sehirlerinde grev ve gösterilerde bir artis oldu. Yine Rio'da bas gösteren bir genel grev söylentisi vardi ve bu Cumhuriyetçilerin üst kademelerinde endise yaratti. Bu arada Rio eyaletindeki Petrópolis sehrinde, açliktan kirilan insanlar, yagmaya basladi ve polisle çatistilar.

Felaket Eylül ayinin sonunda patlak verdi. Rio, Ekim ayinin sonuna kadar binlerce isçinin hayatina mal olan ürkütücü Ispanyol grip salgini tarafindan vuruldu. Kapitalistler ve yetkililer (saglik yetkilileri dahil) daglardaki güvenli kasabalara kaçarken, polis Salginla Mücadele Komitesi'nde aktif olan isçileri topladi. Salgin Kasim ayina kadar etkisini kaybetti ancak açlik, özellikle daha uzak banliyölerde, yüzlerce yasama mal olmaya devam etti.

Yaklasmakta olan ayaklanma, olaylarin rüzgari ve raporlar ile gelisini önceden haber veriyordu. Tekstil isverenleri dokumacilarin taleplerini dikkate almayi reddetti; Gazeteler, Almanya'daki isçi devrimi, Birinci Dünya Savasi'nin sona ermesi ve 15 Kasim'da küçük bir farkla seçilen Cumhurbaskani Rodrigues Alves'e vekalet eden Delfim Moreira'nin haberleriyle doluydu.

18 Kasim'da, dokumacilar ayni anda Rio, Niterói, Petrópolis, Magé ve Santo Aleixo'daki fabrikalarda grev ilan ettiler. Devaminda metal isçileri ve insaat isçilerinin grevleri de onlara destek oldu. Ögleden sonra, grevciler Campo de São Cristovão'da birlesmeye basladi. Polis, dagilmalarini söyledi ve en ön plandaki isçileri gözaltina almaya çalisti. Isçiler karsilik verdi ve çatisma basladi. Polis karakoluna iki bomba atildi ve kitle binayi isgal etti. Kisa süre sonra, askerler karakolu bosaltmak ve askeri depolarini isgal etmeye çalisan isçileri dagitmak için müdahale etti. Çatisma, çevredeki sokaklara da yayildi ve sonrasinda atli birliklerin müdahalesi isyancilari dagitti. Burada tartismali bir konu var: Edgar Rodrigues'in 1972'de yayinlanan militanlarin tanikliklarina dayanan kitabinda, bir yüzbasidan isyancilarin ihanete ugradigini ögrenen isçilerin, tüm güçleriyle mücadeleye girmediklerini savunuyor. Rodrigues'a göre hükumetin hazir oldugu göz önüne alindiginda, ayaklanmanin akibeti önceden belliydi.

Askerlerin ihaneti ve isyancilara katilmakta basarisiz olmalari aylardir özenle üzerinde çalisilan planlara mal oldu. Bu planlarin detaylari önceden polis ve ordu tarafindan biliniyordu. Bir asker, Tegmen Jorge Elias Ajus harekete sizdi, bütün toplantilara katildi ve hatta isyanin askeri stratejisinden sorumlu oldu. Plan, ordunun depolarinin ele geçirilmesinden sonra, isçilerin ve isyanci askerlerin sehir merkezine hareket etmesi ve kamu kurumlari, polis merkezi ve Polis Tugayi'na saldiri düzenlemeleriydi. Bu esnada, güneyden gelen isçiler Palácio do Catete'ye (ç.n.: O dönem baskanlik sarayi olarak kullanilan bina) ve Temsilciler Meclisi'ne saldiracaklar, hemen ardindan Isçi ve Askerler Konseyi'nin kuruldugu ilan edilecekti.

18 Kasim aksami erken saatlerde, hareketin tüm "elebaslari" - José Oticica, Manuel Campos, Astrojildo Pereira, Carlos Dias, Alvaro Palmeira, José Elias da Silva, João da Costa Pimenta ve Agripino Nazaré - tutuklandi. Aralarinda anarsist militanlarin, isçilerin (anarsist ya da degil) ve "süphelilerin" oldugu yaklasik 200 kisi tutuklandi. Polis Confiaça fabrikasinin girisinde dokumaci Manuel Martins'i öldürdü ve yaraladigi bir baska isçi de birkaç gün sonra öldü. Yasaklanmasina ragmen cenazeye yüzlerce isçi katildi. Siddetli baskiya ragmen dokumacilarin, metal isçilerinin ve insaat isçilerinin grevi iki hafta daha sürdü. Bu baski 20 Kasim'da sendikalarin tesislerinin kapanmasina noktasina ulasti ve 22 Kasim'da UGT federal hükumetin emriyle kapatildi.

1918 isyani, hiçbir sonucu olmayan romantik bir macera degildi; isçilerin bizzat kendilerinin, özgürlüklerini kazanmak için, mücadele ve örgütlenme deneyimlerine dayanan bir girisimi ve toplumsal devrim özleminin gerçeklige dönüstügünü görme arzularinin açiga çikmasiydi.

Çeviri: Yeryüzü Postasi

http://www.yeryuzupostasi.org/2019/01/30/1917-1918-brezilya-anarsist-ayaklanmasi/
________________________________________
A - I n f o s Anartistlerce Hazirlanan, anartistlere yonelik,
anartistlerle ilgili cok-dilli haber servisi
Send news reports to A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://ainfos.ca/mailman/listinfo/a-infos-tr
Archive http://ainfos.ca/tr