A - I n f o s

anarş ** istlerce hazırlanan, anarşistlere yönelik, anarşistlerle ilgili çok-dilli haber servisi

Bütün dillerde haberler
Son 40 ileti (Ana sayfa) Son iki haftalık iletiler Eski iletiler arşivimiz

Son 100 ileti, farklı dillere göre
Castellano_ Català_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement

Son 10 Postanın İlk Birkaç Satırı
Castellano_ Català_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe

Son 10 Postanın İlk Birkaç Satırı
Son 24 saatte, bütün dillerdeki postaların ilk birkaç satırı
Links to indexes of First few lines of all posts of last 30 days | of 2002 | of 2003
| of 2004 | of 2005 | of 2006 | of 2007 | of 2008 | of 2009 | of 2010 | of 2011 | of 2012 | of 2013 | of 2014 | of 2015 | of 2016 | of 2017
üye olun

(tr) DAF Meydan #35 - Referandum mu Plebisit mi? - Ilyas Seyrek

Date Tue, 17 Jan 2017 07:15:48 +0200


Referandum da Plebisit de temsili demokrasinin yani bireyin iradesini teslim ettigi demokrasilerin birer türevidir. Dogrudan demokrasinin çeyregi yarimi olmaz! ---- Bir cografya düsünün ki, burada neredeyse her gün bombalar patliyor; milletvekilleri ve belediye baskanlari tutuklaniyor; muhalif dernekler, basin yayin kuruluslari kapatiliyor; polis terörü yasaniyor; siyasi cinayetler isleniyor; onlarca insan, devletin politikalariyla yasamini yitiriyor; KHK'larla binlerce kisi isinden ediliyor; yani kelimenin gerçek anlamiyla OHAL yasaniyor. Tüm bunlar olurken, ayni cografyaya egemen olan devlette sistem degisikligi konusuluyor. ---- Iktidarin ve MHP'nin ortaklasarak hizlica meclise tasidigi anayasa degisikligi maddeleri komisyonda tartisilmaya ---- baslandi. Komisyonda görüsülen, gündemin yogunlugu sebebiyle arz ettigi önem kadar gündemde yer edemeyen degisiklik maddelerinin Meclis Genel Kurulu'na tasinmasinin ardindan, AKP ve MHP'nin oylariyla "referandum" bekleniyor.

Anayasa degisikligi maddelerinin meclis komisyonuna tasinmasindan önce referanduma gidecegi günün tartisilmasi, amacin maddelerin tartisilmasi ya da maddelerde ortaklasilmasindan çok referandumla yasallastirilmasi oldugu anlasiliyor. Iktidar yürüttügü savas ve OHAL politikalariyla birlikte seçimlerde kazanacagina emin bir sekilde, sistemi referandumla, "halkin oyuna sunarak", degistirmeyi hedefliyor.

Sistem degisikliginin bir kisinin statüsünün belirlenip otoritesinin arttirilmasi üzerinden gelismesi ve halkin üzerindeki baskilarin yogunlastigi süreçte gerçeklesecek olmasi; oylamanin referandum mu yoksa plebisit mi oldugu sorusunun sorulmasina neden oluyor.

Referandum Nedir? Plebisit Nedir?

Her ikisinin de birbirine karistirilip es anlamli olarak "halk oylamasi" seklinde tanimlandigi referandum ve plebisit kavramlari, aslinda farkli anlamlar ve kullanimlar ifade etmektedir.
"Refere" kelime kökenine sahip, geri getirme anlaminda kullanilan referandum kavrami; bir yasama islemi hakkinda, yasama organi (ya da yasama organlarindan biri) tarafindan hazirlanan hukuksal bir metnin halkoyuna sunulmasidir. Plebisit ise Eski Roma'da, ayricalikli "patricii"ler disinda kalan kalabalik halk sinifina verilen isim olan "plebs" isminden türemistir. Plebisit bir kisi hakkinda veya önemli bir siyasi meselede halkin oyuna basvurma, bir hükümdar veya bir hükümet seçme, bagimsizlik veya baska bir devlet tarafindan ilhak edilme yönünde bir tercihte
bulunma amaciyla halkin oyunun sorulmasi anlamina gelmektedir.

Ayrica, tarihteki uygulamalariyla birlikte düsünüldügünde, plebisitin, seçim öncesinde zaten yönlendirilmis ve bir seçenege kanalize edilmis olan halkin oyuyla istenilen sonucu mesrulastirma amaçli oldugu görülecektir.
Plebisit, ilk defa Fransiz Ihtilali'nde, Fransiz Cumhuriyeti tarafindan; sonraki zamanlarda I. Napoleon tarafindan gerçeklestirilen toprak ilhaklarina mesruiyet kazandirmak amaciyla kullanilmistir. Ayrica plebisit uygulamalarinin bilinen örneklerinden biri, yine Fransa'da, 1852'de III. Napoleon'a imparatorluk unvaninin verildigi plebisittir.

Plebisitlerin hangi amaçlarla uygulandigini ve neleri mesrulastirdigini görmemiz açisindan en çarpici örnegi Nazi Almanyasi'nda bulabiliriz. Almanya Cumhurbaskani Paul von Hindenburg'un 2 Agustos 1934'te ölmesi üzerine sansölye (basbakan) Hitler, Cumhurbaskanligi makamini da kendi bünyesine dahil etmek istemisti. Bunun için de 19 Agustos 1934 tarihinde bir referandum düzenlenmisti. Iktidarda oldugu süre boyunca baski ve korkutma politikalarini ve popülist söylemleri çokça kullanan Hitler, "halk oylamasi" sonucunda %89.93 "evet" oyu alarak
Führer ve Imparatorluk Sansölyesi unvaniyla devlet baskani olmustu.

Tarih boyunca pek çok diktatör tarafindan da plebisitler, politikalari veya alinmasi gerekli herhangi bir karari mesrulastirma amaçli olarak kullanilmislardir.

Referandum mu? Plebisit mi?

Cografyamizda yapilmasina kesin gözüyle bakilan "halk oylamasi" da, anayasa degisikligi çerçevesinde referandum
olarak nitelendirilmektedir. Fakat bir kisinin çevresinde gelisen siyasi bir oylama olmasi, hayati bir konu olarak cografyanin geleceginin belirlenecegi algisinin islenmesi, çikacak karari etkilemek için iktidarin fiziksel ve psikolojik baski politikalarini uygulamasi gibi nedenlerle bir plebisit niteligi tasimaktadir.

Bazi siyasetçi ve hukukçular plebisitlerin "anti demokratik" uygulamalara sebep olabilecegini vurgulasalar da, referandumun bir "yari dogrudan demokrasi örnegi" oldugunu iddia etmislerdir.

Ne Referandum Ne Plebisit!

Plebisitlerin tüm bu yönleriyle hiç de masum geçmislere sahip olmamasi referandumlari tercih edilebilir kilmaz. Merkezi yasama organlarinin belirledigi konularda, yine merkezi idarinin izin verdigi ve sinirlandirdigi hukuki çerçevede alinabilecek kararlarin belirli seçeneklere indirgendigi ve yine iktidarlar tarafindan kararlarin manipüle edilebilecegi seçimler "yarim" da olsa, dogrudan demokrasiyle iliskilendirilemez.

Ilyas Seyrek

ilyas@meydangazetesi.org

Bu yazi Meydan Gazetesi'nin 35. sayisinda yayimlanmistir.

http://meydangazetesi.org/gundem/2016/12/referandum-mu-plebisit-mi-ilyas-seyrek/
________________________________________
A - I n f o s Anartistlerce Hazirlanan, anartistlere yonelik,
anartistlerle ilgili cok-dilli haber servisi
Send news reports to A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://ainfos.ca/mailman/listinfo/a-infos-tr
Archive http://ainfos.ca/tr