A-Infos (tr) [Online Medya] Anarşizmin ABD'si Noam Chomsky

Äki PennsylvaniaâlÄ portresi: AnarÅizmin ABDâsi Noam Chomsky / Metin BoÅnak
05.07.2010 - 02:34
Pennsylvania doÄumlu Noam Chomsky ve bir grup aktivist âotoriteden
izin almadanâ TÃrkiyeâdeki bazÄ uygulamalarÄ protesto etmek iÃim eylem
planlÄyorlar. Älk olarak TÃrkiye, uluslararasÄ sivil ÃrgÃtlere ve
parlamentolara ÅikÃyet edilecek. Bunun Ãtesinde Taksim'de bir aÃlÄk
grevine baÅlamayÄ planlayan aktivistler buraya, Avrupa ile GÃney
Amerika Ãlkelerinden bazÄ insanlarÄ ve sivil toplum ÃrgÃtÃ
temsilcilerini davet etti.

DÃnyaca ÃnlÃãmuhalif dÃÅÃnÃr Noam Chomskyânin yanÄ sÄra Sloven filozof
Slavoj Zizek, ABD'li dÃÅÃnÃr Immanuel Wallerstein, hayvan haklarÄ
savuncusu ABDâli ÃrgÃt PETA'nÄn baÅkanÄ Ingrid Newkirk, KÃbalÄ muhalif
Guillermo Farinas, ÄranlÄ Åirin Ebadi, Ängiliz oyuncu Glenda Jackson,
BrezilyalÄ karikatÃrist Carlos Latuff ve ismi henÃz kesinleÅmeyen bir
Hollywood yÄldÄzÄnÄn da eyleme destek vermesi bekleniyor.

Eylemi vesile gÃrerek sizlerle birlikte Chomskyâyi hatÄrlamak istedim:

Uzun yÄllardÄr Amerikaâda yaÅayan Avram Noam Chomsky eserlerinin
ÃevrildiÄi dillerde yÄlmaz bir anarÅizmin sesi oldu. âMuhalefetâ
kelimesi yerine âanarÅizmâ kullanmamÄn nedeni, Chomskyânin kendi
inanÃlarÄ, bilimsel ve kiÅisel gÃrÃÅlerince yanlÄÅ veya eksik saydÄÄÄ
her tÃrlà hiyerarÅik yapÄya karÅÄ ÃÄkmasÄndandÄr. Bu hiyerarÅiler
toplamÄ ise, Musevi kÃklerindeki kimi temel gelenekler, dil, tarih,
felsefe ve devletin niceliÄinden ibaret deÄil. Chomsky, devletlerin
egemenlik amaÃlÄ olarak, hem insanlarÄ hem de insanlarÄ etkileyen
iletiÅim araÃlarÄnÄ kullanmasÄnÄ, insanlarÄ tahakkÃm altÄna almak veya
tahakkÃmà devam ettirmek Åeklinde geliÅen hem kendinden Ãnce hem de
kendi zamanÄnda inkiÅaf eden kimi fikirler ve uygulamalarÄ eleÅtirir.
Onun bu hiyerarÅiye karÅÄ duruÅundan kaynaklanan tavrÄ ise,
anarÅizmidir.

Aslen bir dilbilimci olup MITâde ÃalÄÅan Chomsky, yazdÄÄÄ otuzu aÅkÄn
siyasi nitelikli kitapta Amerikan mÃdahaleciliÄinin geliÅmekte olan
Ãlkelerdeki yansÄmalarÄ, insan haklarÄ adÄ altÄnda yapÄlan
politik-ekonomik ÃatÄÅmalardaki bÃyÃk medya gÃÃlerinin propaganda
etkilerine kadar pek Ãok konuya eÄildi.

Chomsky 1928âde Pennsylvaniaâda, daha Ãnce Rusyaâdan 1913 yÄlÄnda Ãar
ordusuna girmemek iÃin Amerikaâya gelen William Chomsky ve Elsie
Simonofsky Ãiftinin ÃocuÄu olarak dÃnyaya geldi. Anne ve BabasÄnÄn
aktardÄÄÄ kÃltÃrel gelenek ve eÄitimlerinin ÃocuklarÄ Ãzerinde Ãok
etkisi olmuÅtur. Baba Chomsky ÃeÅitli kademelerde Äbranice ve Musevi
tarihi ÃÄretmiÅ ve bu konularda kitaplarÄ olan, oÄul Chomskyânin
âTalmud benim iÃin en ideal metin fikridirâ demesinde etken bir unsur.

Anne Chomskyânin etkisi ise onun daha Ãok eÄitimci, mÃtefekkir ve
aksiyon adamÄãolmasÄnda rol oynadÄ.ãSosyal meselelerle Ãok ilgilenen,
sol eÄilimli bir insan olan Elsie Chomsky, oÄlunun hayatÄndaki Ãnemli
uÄraÅÄ alanlarÄna ilgi duymasÄnÄ saÄladÄ. Chomsky ailesi BatÄ Avrupa
AydÄnlanmacÄlarÄndan Asher GinsburgâÄn savunuculuÄunu yaptÄÄÄ
Siyonizmâin ilhamlarÄnÄ taÅÄyorlardÄ. Nitekim daha sonraki yÄllarda
gerici-Siyonist Musevilerce eleÅtirilen Chomsky, genÃlik yÄllarÄnda
anarÅist gruplara katÄlmÄÅtÄr.

Chomsky daha sonralarÄãÄsrail Devletinin kurulmasÄna ve Filistinlilere
yÃnelik devlet terÃrÃne karÅÄ tavÄr almÄÅtÄr. Ama onun Äsrail
devletinin kuruluÅuna karÅÄ ÃÄkmasÄndaki ana etken âMusevi geleneÄinde
bir Musevi devleti olmalÄ mÄ, olmamalÄ mÄdÄr?â sorusuna verdiÄi
cevapla ilgilidir. Bu anlayÄÅa gÃre, Äsrail Devletinin kurulmasÄ ancak
beklenen âmehdiâni ortaya ÃÄkmasÄyla meÅruiyet kazanÄr. Chomskyânin
gÃrÃÅÃ, Musevileri marjinalleÅtireceÄinden dolayÄ din kaynaklÄ bir
devlete karÅÄ ÃÄkmak tarzÄndadÄr-ki radikal Museviler bu nedenle
kendisine karÅÄ ÃÄkarlar.

Äbranice ÃÄretmeni olan babasÄ aynÄ zamanda ortaÃaÄ Äbranice dil
bilgisi Ãzerine hazÄrlanan bilimsel bir dergiyi ÃÄkarmaktaydÄ. Chomsky
ilk eÄitimini Philadephia'daki Oak Lane Country Day Okulu'nda ve
Central Lisesi'nde aldÄ. 1940 ile 1945 yÄllarÄ arasÄnda New York
Åehri'nin anarÅist-sosyalist Yahudi entelektÃel cemaatinin
ÃalÄÅmalarÄyla haÅÄr neÅir oldu ve Arap-Yahudi iÅbirliÄi iÃin ÃalÄÅmak
Ãzere Äsrail'e gÃÃ etmeyi planladÄ.

Chomsky Ãzerinde akademi ve fikir dÃnyasÄndan etkisi olanlar arasÄnda
Zellig Harris de Ãnemli yer tutmaktadÄr. TÃrkiyeâde Ãnceleri dilbilim
ÃalÄÅmalarÄyla uÄraÅan bir kesim tarafÄndan âDÃnÃÅÃmcÃ-YaratÄcÄâ
dilbilgisi teorileriyle bilinen Chomsky, daha sonralarÄ Amerikan
devletiyle ilgili sorgulamalara eÄildi. TÃrk siyasi hayatÄnda ÃatÄÅma
malzemesi olarak ya da yerli siyasetin eleÅtirisini bir AmerikalÄnÄn
aÄzÄndan yapmak isteyen kesimlerce eserlerinden Ãeviriler yapÄlarak
tanÄtÄldÄ.

Bu Ãeviriler fazlasÄyla âalgÄda seÃiciâãÅuuraltÄãyansÄmasÄãifade
ediyordu. ÃÃnkÃãChomsky aslÄnda, yerine gÃre kendisine de muhalefet
edecek kafa yapÄsÄnda bir zihin anaforuna girmiÅ, dilbilim ve diÄer
alanlarla ileri sÃrdÃÄà bir kÄsmÄ hià de orijinal olmayan --hatta
fazlasÄyla âyapÄsalcÄâ olan -- fikirlerini deÄiÅtirmiÅ, ama bunlarÄ da
cesaretle ifade edebilmiÅtir. Chomskyânin dilbilimle baÅlayÄp, sosyal
aksiyon, tarih, fikir tarihi, felsefe, siyaset ve psikoloji
alanlarÄndan biliÅsel ÃalÄÅmalarÄyla devam eden uÄraÅÄ alanlarÄ,
aldÄÄÄ farklÄ tehditlere, kendini anlamadan dÃÅman ya da mÃttefik olan
insanlara raÄmen Chomskyâye Ãzgà bir tarzda devam edip gitmektedir.

EÄitimine dil bilim, matematik ve felsefe ÃalÄÅacaÄÄãPennsylvania
Ãniversitesi'nde devam etti. Chomsky 1945-50âde Pennsylvania
Ãniversitesiânde dil bilimi eÄitimi aldÄ. Bu sÃre zarfÄnda, Zellig
Harris'in "YapÄsal Dil Biliminin YÃntemi" adlÄ kitabÄnÄn dÃzeltmeleri
Ãzerine ÃalÄÅtÄ ve Harris'in siyaset Ãzerine gÃrÃÅlerine karÅÄ sempati
duymaya baÅladÄ. Radikal-deneyci bir felsefeci olan Nelson Goodman'Än
ÃÄrencisi oldu. 1951 yÄlÄnda Goodman'Än Genà AraÅtÄrmacÄ Bursu
Ãnerisini kabul ederek Harvard Ãniversitesi'ne gitti.

Chomsky politik yazÄlarÄndan dolayÄ âeserlerinden en fazla alÄntÄ
yapÄlan bireyâ olarak kabul edilmektedir. AyrÄca dÃnya Ãzerindeki
kutuplaÅma ve kÃreselleÅmelere yÃnelik eleÅtirileri ile Ãncà bir
dÃÅÃnÃr sayÄlmaktadÄr.

YazÄnÄn baÅlÄÄÄndaki iki PennsylvaniaâlÄdan diÄeri kim mi?

Onu zaten iyi biliyorsunuz!


Kaynak: http://www.gazeteport.com.tr/YAZARLAR/NEWS/GP_719178
________________________________________
A - I n f o s Anartistlerce Hazyrlanan, anartistlere yonelik,
anartistlerle ilgili cok-dilli haber servisi
Send news reports to A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr
Archive http://ainfos.ca/tr