A-Infos (gr) Εάν τα αφτιά των αγελάδων τρέμουν... ...είναι γιατί τραγουδούν τη Μασσαλιώτιδα[i]

Όχι η ίδια η απόλυση του Ντίνου Παλαιστίδη, αλλά ο αγώνας για την 
ανάκλησή της από τον Σύλλογο Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου προκάλεσε δύο 
συλλογικές δημόσιες τοποθετήσεις αριστερών διανοουμένων οι οποίες πρέπει 
αν μη τι άλλο να εκληφθούν ως δύο ακόμα απʼ τα πολλά συμπτώματα που μας 
δείχνουν ότι πράγματι έχει επέλθει ένα τέλος εποχής. --- Ή μάλλον ένα 
διπλό τέλος εποχής: της Αριστεράς (με άλφα κεφαλαίο) και της διανόησης 
που της αναλογεί. --- Η Αριστερά, πάντοτε ένα όριο στο φάσμα των 
επιτρεπτών πολιτικών εκπροσωπήσεων εντός του πεδίου του καπιταλιστικού 
κράτους, από τη μεταπολίτευση και μετά δεν έπαψε να μονοπωλεί στην 
ελληνική κοινωνία την πολιτική διαμεσολάβηση των εκμεταλλευόμενων.

Απόκτησε μάλιστα τη σημασία ενός πολιτισμικού, και όχι μονάχα πολιτικού, 
χώρου, και ως λέξη έγινε συνώνυμη σχεδόν του οράματος για την κοινωνική 
αλλαγή. Με μια μικρή λεπτομέρεια, όμως: λειτουργούσε ως συνώνυμη στο 
μέτρο που αυτή η αλλαγή εξακολουθούσε να είναι μια υπόθεση εργασίας, μια 
εικασία, κυριολεκτικά ένα όραμα για το μέλλον, ένα κουπλέ στα τραγούδια 
μας, ένας υπαινιγμός σʼ ένα μυθιστόρημα ή μια καταληκτική αναφορά σε μια 
δημηγορία φοιτητικού αμφιθεάτρου. Κατά τα λοιπά, η Αριστερά, ως 
πραγματικός πολιτικός χώρος, προσαρμόστηκε, σε όλες τις εκδοχές της 
λίγο-πολύ, στην πραγματικότητα της ειρηνικής συνύπαρξης με το 
καπιταλιστικό κράτος. Και οι ζώσες μνήμες των άγριων ταξικών αγώνων 
απωθήθηκαν κάτω από στρώματα λέξεων και αφηρημένων εννοιών. Η Αριστερά 
ως πολιτισμικός χώρος έγινε ένα καταφύγιο ονειροπόλων, ενώ η Αριστερά ως 
πολιτικός χώρος μάθαινε στους αγωνιζόμενους ανθρώπους ότι πολιτική είναι 
κυρίως να συμμετέχεις με επιτυχία σε εκλογές... να εκπροσωπείς, να 
εκφράζεις, να μιλάς για όσους και όσες δεν έχουν φωνή χωρίς να μπαίνεις 
ποτέ στον κόπο να τους/τις αφήσεις, επιτέλους, να δοκιμάσουν να μιλήσουν 
ως αυτόνομα όντα.

   Ο ρόλος της διανόησης που αναλογούσε στην ελληνική μεταπολιτευτική 
αριστερά ήταν, σε αυτό το συγκείμενο, κρίσιμος: σε έναν πολιτικό χώρο 
όπου η υπερπλασία της ικανότητας του λόγου έτεινε να γίνεται ο κανόνας, 
και αντίστροφα το «δεν μας παίρνει τώρα» η επωδός, ήταν απαραίτητη μια 
ιδεολογική παραγωγή η οποία να καταφάσκει στους υπαρκτούς κοινωνικούς 
διαχωρισμούς που στη σχέση-κεφάλαιο παγιώνονται ως υπαρκτικοί. Όπως η 
πολιτική Αριστερά είχε ηγεσίες και οπαδούς, στρατηγούς και στρατιώτες, 
διευθυντές και διευθυνόμενους, έτσι και η πολιτισμική Αριστερά είχε 
ποιητές, λογοτέχνες, ζωγράφους, επιστήμονες, επιφορτισμένους με το 
καθήκον να προτείνουν ένα όραμα στην ιδιόλεκτό του ο καθένας, χωρίς 
ωστόσο να αμφισβητούν τον ίδιο τον κοινωνικό καταμερισμό που τους 
μετατρέπει σε ειδικούς του συναισθήματος, του λόγου, της εικόνας, της 
γνώσης.Την ίδια ιστορική περίοδο που το κεφάλαιο αποικιοποιούσε όλες τις 
εκφάνσεις της ζωής, η αριστερά είχε να επιδείξει μια πληθώρα από 
ειδικούς που μιλούσαν για μιαν άλλη ζωή, ενώ οι ίδιοι καθιερώνονταν ως 
ειδικοί, και είχαν, σε ορισμένες τουλάχιστον περιπτώσεις, τις απολαβές 
ενός ειδικού, χάρη στους διαχωρισμούς της υπάρχουσας. Διεκδικούσαν ένα 
βάθος γιατί υποτίθεται μιλούσαν από ένα βάθος, μακριά από τα σκατά της 
καθημερινής ζωής, των απολύσεων, των συμβάσεων εργασίας, του τρεξίματος, 
των (από θέση αδιαπραγμάτευτης ισχύος) βρισιών ή «υποδείξεων». Ως 
«άνθρωποι των τεχνών και των γραμμάτων» βίωναν το ψέμα της υπαρκτής 
κουλτούρας ως μια κατάφαση των επιλογών τους, ως ένα δραστικό, έστω και 
για λίγο, αντίδοτο στη «δυστυχή συνείδηση»: μεσουρανούσαν σε μια σφαίρα 
φαντασιακά μονωμένη από τον πραγματικό κοινωνικό ανταγωνισμό, αλλά κατά 
βάθος βουτηγμένη απʼ άκρη σε άκρη στη σχέση-κεφάλαιο. Γιατί στον 
καπιταλισμό δεν υπάρχει «πνευματική ζωή» κανενός τόπου· υπάρχουν μόνο 
πεδία προς εμπορευματοποίηση, μόνο εδάφη υπό κατάκτηση για το κεφάλαιο. 
Και ο χώρος της ιδεολογικής παραγωγής είναι ένας χώρος παραγωγής: μια 
εμπόλεμη ζώνη όπου το κεφάλαιο προσπαθεί να υπαγάγει τη ζωντανή εργασία 
και να τη μετατρέψει σʼ εκμεταλλεύσιμο πράγμα.

   Το ότι σήμερα μια σειρά από διανοούμενοι της Αριστεράς τοποθετούνται 
μπροστά στο γεγονός μιας απόλυσης δηλώνοντας τη διαθεσιμότητά τους να 
υπερασπιστούν το κύρος του αφεντικού που αποφάσισε αυτήν την απόλυση (κι 
αυτό ισχύει, δυστυχώς, και για τους 17[ii] που υπέγραψαν τη δεύτερη 
επιστολή, παρόλο που οι ίδιοι τονίζουν ότι, από θέση αρχής, είναι με το 
μέρος των εργαζομένων), επειδή δεν είναι μόνο αφεντικό αλλά και ένας 
εκδότης «άνθρωπος των γραμμάτων», με μεγάλη συμβολή στην «πνευματική ζωή 
του τόπου», δεν πρέπει να μας εκπλήσσει. Ούτε μονάχα να μας εξοργίσει. 
Πρέπει, προπάντων, να μας κάνει να βάλουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια το 
σημάδι της δικής μας όχθης.

   Ο αγώνας του Συλλόγου Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου ενάντια στην απόλυση 
του Ντίνου Παλαιστίδη, αν κριτήριο μας είναι η ταξική πάλη, και η 
ενίσχυση όσων αγωνίζονται για την ανατροπή των κεφαλαιοκρατικών δεσμών, 
είναι από τα σημαντικότερα γεγονότα των τελευταίων ετών. Σε ένα χώρο 
παραγωγής όπου η εμπειρία της εκμετάλλευσης της εργασιακής δύναμης από 
το κεφάλαιο εμφανίζεται ως «πολιτισμική προσφορά», οι προλετάριοι ζητούν 
να αναγνωριστούν ως αυτό που πράγματι είναι σήμερα: δηλαδή, ως 
προλετάριοι, ως εκμεταλλευόμενα σώματα. Και μονάχα αν αναγνωριστούν ως 
τέτοιοι, αν αγωνιστούν συλλογικά ως τέτοιοι, μπορούν και να 
αμφισβητήσουν την υπόστασή τους ως τέτοιοι. Η Αριστερά και οι 
διανοούμενοί της αδυνατούν να καταλάβουν τη σημασία αυτού του αγώνα, 
γιατί τοποθετούνται σε ένα έδαφος διαφορετικό από εκείνο της ταξικής 
πάλης, γιατί έχουν αποκοπεί από τον κομμουνισμό, ως πραγματικό κίνημα 
που καταργεί την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων.

    Ας μην τους αφήσουμε αμέριμνους στον κόσμο τους (όσο κι αν εκτιμάμε 
τη μέχρι τώρα αγωνιστική διαδρομή ή τα γραπτά ορισμένων από εκείνους που 
υπέγραψαν τα κείμενα έμμεσης ή άμεσης συμπαράστασης στον εκδότη της 
Άγρας) ή τουλάχιστον ας τους δείξουμε ότι αυτός ο κόσμος δεν είναι ο 
δικός μας, δεν είναι ο κόσμος που οι αγώνες μας δημιουργούν ως 
πραγματική δυνατότητα, ως μια ρεαλιστική ουτοπία. Αν οι οργανώσεις και 
τα κόμματα της πολιτικής Αριστεράς σήμερα καλούνται να διαχειριστούν 
εσωτερικούς διχασμούς και αντιθέσεις, ας τις κάνουμε οξύτερες. Ας μην 
λειάνουμε τίποτα. Ας μη διστάσουμε να αφήσουμε τις γέφυρες να πέσουν 
πίσω μας. Ας μην πετάξουμε καμιά πετσέτα στο γυμνό βασιλιά. Δεν θα 
ξεμπερδέψουμε εύκολα, στιγματίζοντας ηθικά τους «ενόχους», ή ακόμα 
χειρότερα στοχοποιώντας τη διανόηση εν γένει. Ο κόμπος είναι πιο σφιχτά 
δεμένος απʼ ό,τι εκ πρώτης όψεως φαίνεται, και χρειάζεται να στρέψουμε 
τα όπλα της κριτικής στις κοινωνικές εκείνες πρακτικές που αναπαράγουν 
καθημερινά ως αυτονόητη την εξουσία του «ειδικού» τόσο στην πολιτική 
δράση όσο και στην πολιτισμική δημιουργία.

  Πριν από ένα χρόνο, το φάντασμα του κομμουνισμού επέστρεψε πάνω από 
τις πόλεις μας. Αυτή ήταν μια πραγματική τομή: η ποίηση, η λογοτεχνία, η 
αντικειμενική γνώση γονιμοποιήθηκαν ξανά από την ανάσα του δρόμου. Τότε 
ήταν που μάθαμε ότι όταν χτυπάνε έναν ή μία από εμάς, μας χτυπάνε όλους 
μας, γιατί τότε αναδύθηκε ένα «εμείς» ενδεικτικό μιας άλλης ζωής που 
υποφώσκει στα συντρίμμια της τωρινής καθημερινής ζωής, πέρα από τους 
διαχωρισμούς της. Το ψέμα της Αριστεράς, σήμερα, αποκαλύπτεται στο ψέμα 
των διανοουμένων της περί απαξίωσης της πολιτισμικής συνεισφοράς των 
εκδόσεων Άγρα λόγω του αγώνα για την ανάκληση μιας απόλυσης: μας 
πλασάρανε μια ταυτότητα, εκείνη του «μέλους», του «αναγνώστη», του 
«ακροατή», του «κοινού», αντί για μια κοινότητα. Το πρόβλημα σήμερα δεν 
είναι ότι τα ψέματα τελείωσαν· είναι ότι πληθαίνουν εκείνοι και εκείνες 
που πια δεν τα πιστεύουν, γιατί η εποχή της μεταπολιτευτικής Βάρκιζας 
έχει τελειώσει.

   Ούτε βήμα πίσω, λοιπόν, απέναντι στα αφεντικά, ούτε στην Άγρα ούτε 
πουθενά: με το συλλογικό αγώνα και τους αγωνιζόμενους εργάτες μέχρι τη 
νίκη!
 απασχολήσιμοι προλετάριοι από το άγριο έδαφος της διανοητικής παραγωγής

[i]Στίχος από ποίημα του BenjaminPe'ret [ii] Και γράφουμε εσκεμμένα 17 
και όχι 18, γιατί ο ένας πήρε πίσω δημόσια την υπογραφή του.


Τετάρτη 3 Μαρτίου 2010
_______________________________________________
A-infos-gr mailing list
A-infos-gr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-gr