A - I n f o s

a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **
News in all languages
Last 30 posts (Homepage) Last two weeks' posts Our archives of old posts

The last 100 posts, according to language
Greek_ 中文 Chinese_ Castellano_ Catalan_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Francais_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkurkish_ The.Supplement

The First Few Lines of The Last 10 posts in:
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_
First few lines of all posts of last 24 hours

Links to indexes of first few lines of all posts of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005 | of 2006 | of 2007 | of 2008 | of 2009 | of 2010 | of 2011 | of 2012 | of 2013 | of 2014 | of 2015 | of 2016 | of 2017 | of 2018 | of 2019

Syndication Of A-Infos - including RDF - How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups

(tr) DAF, meydan gazetesi #50 - Niyet Yine Devlet: Medeniyet Devlet - Murat Devres

Date Tue, 18 Jun 2019 09:46:52 +0300


Bazi tarihçiler, ki bunlarin arasinda en etkili gelenege sahip olanlarindan birisi de Ibn Haldun'dur, tarihin döngüsel oldugunu düsünürler. Hatta çogu dile yerlesmis olan "tarih tekerrür eder" deyimi belki de içinde anlamamiz gereken bir gerçegi de barindirmaktadir. Ancak tekrarlanmak anlamina gelen "tekerrür" yerine "tarih kafiyeli olmaya meyillidir" desek belki de hür düsünceye daha büyük bir manevra alani birakabiliriz. Zira bugünü anlamak için hem geçmis dönemlerle karsilastirma yapmali hem de bugünün kendine has dinamiklerini göz önünde bulundurmaliyiz. ---- Tarih ve Devletlerin Krizi ---- 2020'ye alti ay kaldi. Modi bes yil daha Hindistan'in basina seçildi. Camileri bombalamak isteyen Hindu milliyetçileri pek bir sevindi. Kuzeyde Xi Jinping de Mao ve Deng Xiaoping'den sonra Çin Komünist Partisi'nin istikametini kendi elleriyle sekillendirebilecek bir pozisyonda ve görünen o ki Neo-konfüçyen bir vizyon güdüyor. Putin'in ne Avrupa ne Asya medeniyetlerine ait olmayan Slav ve Ortodoks Hristiyan Avrasya medeniyeti insa edilmeye devam ediliyor. Okyanus ötesindeki Beyaz-Hristiyan Bati medeniyetini yeniden kendi kanatlari altinda diriltmeye çalisan ve büyük ihtimalle yeniden seçilmek için de kendine 2003'teki gibi bir savas arayan Trump da bu listeye ekleniyor.

Tabii ki soru su: Ne oldu? Francis Fukuyama'ya göre Sovyetler Birligi'nin dagilmasi ve Soguk Savas'in bitimiyle Bati tarzi liberal-demokrasi ve serbest-pazar ekonomisi muzaffer olmayacak miydi? Tarih bitecek, artik herkes Bati-medeniyeti çizgisinde yürüyecekti. Japonya ve Kore bunlarin mükemmel birer örnegiydi. Bu cografya da zamaninda "Küçük bir Amerika olmak" gibi söylemleri olan politikacilari gördü.

Olan suydu; yerel dinamiklerin içinde aci çekip kavrularak yükselen iktidar hirsli sosyopatlar, karizmatik iletisim güçleri ve zayif bireysel prensipleri dogrultusunda kurduklari aglari kullanarak eristikleri mutlak hakimiyet pozisyonunda, bu konumlarini kaybetmemek için kendilerine çok kuvvetli bir araca basvurdular: Medeniyet.

Insanlik tarihinin neredeyse tüm acilarinin müsebbibi olarak da addedebilecegimiz bu kavram, bazilarina göre ise insanligin en güzel eserlerinin üreticisidir. Kentlesme ve dolayisiyla hiyerarsi ile rekabetin beraberinde gelen medeniyet unutulmamalidir ki kölelik düzeni üzerine kuruludur.

Zaten yirminci yüzyilin sonunda ve yirmi birinci yüzyilin basinda sözde sosyalist post-modern akademik camianin durmadan, yorulmadan, yilmadan elestirdigi Samuel Huntington da zamaninda Fukuyama'ya zit olarak "Tarih'in bitmedigini, ancak bir parantezden (Soguk Savas) sonra eski fay hatlarinin yine kirilmaya basladigini" söylemisti. Son otuz yil içinde Balkanlardan Banglades'e kadar çogu yerde hakli çikti...

Yanlis anlamayin, Huntington ve onun çizgisini devam ettirenler hiç de masum insanlar degil ve bu söylemi sekillendirmelerinin bir nedeni var; bu da çagdas devletin içinde oldugu kriz.

Evet çagdas devlet krizde. Zaten her zaman krizde. Krizde olmayan devlet zaten çöker. Zira devletin var olma sebebi tahayyül edilen bir krizdir. Söylenen ama görülmeyen bir düzensizligin içinden dogdugu söylenen devlet, bireylerin kendileri özgür düsünme haklari gelistirdigi müddetçe zayiflamaya devam ediyor.

Devlet için kriz Soguk Savas bitince tam anlamiyla basladi. Rakibin biri pes edince öteki tam anlamiyla kazanmadi, çünkü ortada aslinda kazanilacak bir sey yoktu.

On dokuzuncu yüzyil Imparatorluklar çagiydi, yirminci yüzyil ulus-devletlerin çagi olacakti. Ikinci Dünya Savasi ve ertesinde olusan küresel düzen bu projenin ölü dogmasina neden oldu. Birlesmis Milletler, Nato ve Avrupa Birligi gibi ise yaramaz uluslararasi kuruluslar ulus-devletlerden olusan birlesmis bir kapitalist dünya projelerini gerçeklestiremediler.

Çözüm: Ulus-Devlet Öncesine Dönmek. Iste Bu da Medeniyet-Devlet Demek

Financial Times'taki yazisinda Gideon Rachman 21. yüzyilda "ulus-devlet"in yerini alacak medeniyet-devlet için söyle bir tanim yapiyor: "sadece tarihi bir bölgeyi, tek bir dili veya bir etnik grubu degil ama kendine münhasir bir medeniyeti temsil ettigini iddia eden bir devlet". Peki listesinde kimler mi var? Hindistan, Çin, Rusya, Amerika ve Türkiye.

Yasadigimiz cografyada bu medeniyet-devlet deneyiminin ne demek oldugunu zaten her gün sokakta hissediyoruz. Özgürlükten, adaletten muaf, dislayici bir düzen.

"Çin Hükmettiginde Dünyayi Neler Bekliyor?" adli kitabin yazari Martin Jacques "civilization-state" olarak damgaladigi medeniyet-devlet fikrini Çin üzerinden sekillendiriyor. Burada öne çikan en önemli husus halkin birligi ve hükümetle olan yüksek birlesmeleri. Örnegin Bati'da hükümetin belli bir mesafede tutulmasindan yana bir gelenek varken Çin'deki anlayis çok daha degisik. Hükümet Çinliler için aile reisi ile es anlamli. Bu Bati ile Dogu arasinda bulunan devlet-toplum iliskisindeki kültürel farklardan kaynaklaniyor... Diyor Jacques...

Peki bu neden önemli?

Devletlerin dönüsüm süreçlerinde sözde mesru siddet uygulamalarina maruz kalanlar her daim en basta azinlik olarak addedilen halklar ve muhalif entelektüeller olmuslardir.

Bu cografya Dünya'nin, "Insan"in tarihine sahit. Yazi-öncesinden beri gelip giden her düzeni gördü. Asil gerçekligin "degisim" oldugunu söyleyen, düsünüp yazip çizen onca insan büyüttü. Asur'u, Babil'i, Hitit'i, Helen'i, Roma'yi, Osmanli'yi ve nicelerini gördü.

Imparatorluk çaginda, on dokuzuncu yüzyilda, "Almanlar kaybetti diye kaybettik" diye yalan anlatilan savasa girmeden daha, ulus-devlet projesi hazirlaniyordu yavastan. Savas sonrasi her sey degisti; imparatorluktu, medeniyetti bertaraf edildi, sade Türk sade Bati denildi. "Halk"a zorla yasatilan bir dolu travmadan sonra da Soguk Savas daha son demlerine gelmek üzereyken yeni istikamet belliydi. En iyisi ne Türk ne Bati'ydi, istikamet Müslüman ve Dogu'ydu.

Siyasetçiler aktör gibidirler, onlara verdiginiz giysiyi giyer, eline tutusturdugunuz kagidi okur ve yön verdiginiz sekilde hareket ederler. Medeniyet-devlet de günümüz siyasetçilerine verilen yeni araç. Onlar bunu çok güzel bir sekilde sahneliyorlar. Ama gerçek su ki piyesleri ancak biz istekli bir sekilde paramizi gülümseyerek ödeyip onlari hayranlikla izledigimiz sürece etkili.

Eger biz kim oldugumuzu bilirsek ne Medeniyet'in ne de Devlet'in, ancak insanin ve evrensel kardesligin gerçek oldugunu biliriz.

Murat Devres

Bu yazi Meydan Gazetesi'nin 50. sayisinda yayinlanmistir.

https://meydan.org/devlet/2019/06/niyet-yine-devlet-medeniyet-devlet-murat-devres/
________________________________________
A - I n f o s Anartistlerce Hazirlanan, anartistlere yonelik,
anartistlerle ilgili cok-dilli haber servisi
Send news reports to A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://ainfos.ca/mailman/listinfo/a-infos-tr
Archive http://ainfos.ca/tr
A-Infos Information Center