A-Infos (tr) Anarşist-Komünizm ve Seçimler - José Antonio Gutiérrez

Bu makale 2003 yılında Şili’de yaklaşan yerel seçimler hakkındaki 
tartışmaların bir parçası olarak yazılmıştır ve pek çok yoldaşımızın 
kaynaklarımızın önemli bir kısmını (finansal ve insan) seçim 
karşıtlığına ayırmak istemesi üstünedir. Aynı zamanda üniversitelerde, 
okullarda, sendikalarda ve mahalle örgütlerinde seçimlere katılmaya 
başlamıştık ve bazı anarşistler her türden oylamaya karşı olduklarını 
söylüyorlardı. Yakın zamanda İrlanda’da WSM (İşçilerin Dayanışma 
Hareketi) içersinde yaşanan taktikler ve ilkeler hakkındaki 
tartışmalarda da benzer argümanlar ifade edildi.

(Eylül 2003’te yazılmış, Hombre y Sociedad’ın 18-19 nolu 2004 ikinci 
dönem sayısında yayınlanmıştır)

Ne zaman seçim olsa duvarlara o ya da bu adayın adı, o ya da bu slogan 
yazılar ve bu sefer işlerin değişeceği iddia edilir. Duvarın önünden 
geçen insanlar yıldan yıla tekrar eden bu görüntüye alışmışlardır: 
Sokaklar ancak kış yağmurlarının temizleyebileceği çöplüklerle kirletilir.

Tüm bu adaylar ve sloganlar demetinde her zaman seçime karşı çıkan 
sloganlar da vardır: Bu tarafta kendisine devrimci diyen solun nerdeyse 
tamamı yer alır. Bununla birlikte seçime karşı çıkanların bir kısmı, 
derin bir siyasal nedenden dolayı değil, aslında kendi adaylarının 
kampanyasını yürütemeyecek durumda olduklarından bunu yapar: Yakın 
zamandaki PODEMOS deneyimi bunun iyi bir örneğidir (Eskiden seçim 
karşıtlığının önde gelen savunucuları, bugün yeni bir siyasal 
koalisyonun adaylarına dönüştüler). Bazılarınınsa sadece lojistik 
meselelerden çok daha farklı nedenleri vardır. Bu tarafta da seçime 
katılmamak için geniş bir nedenler yelpazesi vardır: Pinochet tarafından 
oluşturulan bu Anayasaya hiçbir itibar kazandırmak istemeyenlerden her 
tür “iktidara” karşı olanlara kadar.

Bu argümanlar arasında az çok bilinen, gereğinden fazla tekrarlanan ve 
daire içinde bir A ile imzalanan sloganlara rastlarız. Bunlar kesinlikle 
anarşistlerdir. Kimse anarşistlerin bu konumu kabul etmesine şaşırmaz: 
Bize bu kararımızın arkasındaki nedenleri bile sormazlar. Buna gerek de 
yoktur: Anarşist olmak görünüşte seçimlere katılmamak demektir. İşin 
doğrusu anarşizm genelde kötü niyetle veya cehaletle 
anti-parlamentarizme indirgenir. Ve denebilir ki kendine anarşist 
diyenler arasında faaliyetlerini buna düşüren pek çok kişi vardır.

Seçimler söz konusu olduğunda anarşistler olarak kabul etmeliyiz ki 
mesele genelde soyut bir tarzda ve bağlamın analizi olmadan ele 
alınmıştır. Hele de seçimlerin pek çok anarşist tarafından sokakta 
gösteri ve ajitasyon yapmak için geleneksel olarak kullanılan bir bahane 
olduğu göz önüne alındığında bu oldukça gariptir. Bununla birlikte 
derinlikli düşünme eksikliği sıklıkla dehşet vericidir: Siyasal analiz 
önceden işlenmiş ve içgüdüsel formüllerle – kısaca genelde sağa ve sola 
hakaretler içeren dogmatizm ile - takas edilmiştir. Bu gibi bir durumda 
sloganının derinlikli düşünmenin yerini alması doğaldır. Argüman ve 
somut düşünme eksikliği egemen ve teorik sefalet norm olduğunda, genelde 
oportünizm, basitlikçi görüşler ve çantalarında taşıdıkları diğer tüm 
sapmalar için verimli bir temel oluşur. Dolayısıyla hatalı bir pratiğin 
temelleri atılır.

Seçimleri reddeden anarşist pozisyonu “meşrulaştıran” argümanlar 
arasında öncelikle “ahlak düşkünü” bir doğaya sahip olanlar gelir. 
Bunlar en zayıflarıdır: Aday olmuş bireylerin kişisel nitelikleriyle 
uğraşırlar (“onlar hırsızlar”, “yalan söylüyorlar” vs.) ve böylece 
gerçekten siyasal meseleleri yok sayarak aynı temellerde 
karşı-argümanlar üretilebilir. Politikacıların hırsız olup olmadığı (ve 
çoğunluğu kesinlikle böyledir) önemli olan mesele değildir: Bu en fazla 
rakip adaylar arasında kullanılabilir ve sorunun köküne inmez.

Diğer zamanlarda soruna daha büyük bir bakış atılır ve meseleye soyut 
bir şekil verilerek “yöntem” (oy kullanma) kullanıldığı kurumlarla 
karıştırılır. Bu yüzden her tür seçim (bir mecliste, sendikada, spor 
kulübünde ve tabii ki cumhurbaşkanlığında) temelde aynı görünür ve 
“kirlilik” oy verme işinin kendisinde görülür. Biz, anarşistler, hiçbir 
tür seçimle lekelenmemeliyiz ki “saflığımızı” koruyalım. Nasıl karar 
vereceğiz, nasıl delegeler ve temsilciler seçeceğiz? Bu pozisyonu 
savunanlar, her şeyin ötesinde pratik düzen sorunu olan bu gibi 
meseleleri asla tatmin edici şekilde netleştiremezler (Her zaman 
konsensüs mü kullanacağız? İnsanları rasgele mi seçeceğiz?). Bağlamdan 
bağımsız olarak oy verme eyleminin saf olmayan ve yozlaştırıcı bir özü 
olduğu varsayılır. Bir mekanizma olarak oy verme, bir tür “oy verme 
fetişizmine” teslim olmuş bazı anarşistlerin mitolojik zihinlerinde 
büyülü ve kötücül bir boyuta bürünür.

Anarşizm her şeyden önce pratik meselelerde karar verme yöntemi ve 
farklı tutumlar açığa çıkarılıp tartışıldıktan sonra karar alma veya bir 
delege veya temsilci seçme mekanizması olarak oy vermeye hiç de karşı 
değildir. Önemli olan mekanizmanın kullanıldığı bağlamdır [1]. 
Anarşistler tanımsal olarak bir mekanizma olarak “seçimlere” karşı 
değildir; eğer yerel veya ulusal seçimlerde oy vermeye karşı çıkıyorsak 
bu oy vermenin uygulandığı bağlamla, yani karar alma süreçlerinden 
dışlanan bizler üstündeki egemenliğini bu sayede geçerli kılan devlet 
bağlamıyla ilgilidir (ve biz şans eseri (!) işadamlarının şöleninden de 
dışlanan kişilerizdir). Bu gibi seçimlerde oy vermeme çağrısı 
yaptığımızda, aslında dediğimiz devlete ve kapitalizme karşı 
mücadeledir; bir vaka olarak “seçimlere” karşı mücadele değil. Bizim 
muhalefetimiz oy vermeye değil, devlet aygıtının bütününe karşıdır.

Bu bizi meselenin köküne götürür: Sorun sistemin yönetilme yolu mudur, 
yoksa bugünkü sistemi devrimci bir yolla aşmanın gerekliliği midir? İşte 
bu, burjuva seçimlerinin bizi uzaklaştırdığı ve kapitalizmin çirkin 
yüzünü temizlemeye yardımcı olan temel meseledir.

Burjuva seçimlerinin bir diğer kötü etkisi kendi başına ayrışma 
yaratmasıdır. Seçimler yapay, konu temelli, uyduruk bir siyaset ve 
iktidar paylaşımı alanı yaratırlar. Bu tam da devletin altındaki 
mantıktır. Ve tam da politikanın bu tür bir kavranışına karşı 
anarşistlerce radikal bir eleştiri yapılmalıdır; çünkü bizce iktidar 
“hazırlanmış alanlarda” değil, halkın kendisi tarafından, kendi 
alanlarında, hayatımızın her alanında uygulanmalıdır.

Burjuva iktidarı, ideolojik olarak bunu reddetse de ancak bazı yapay 
alanlarda onların ideolojik “özgür irade” bayağılıklarıyla ifadesini 
bulur ve hayatlarımızın derinliklerine işler, varlığımızın her noktasına 
gizlice girer. Bu yüzden halk iktidarı bununla aynı tarzda yüzleşmeli ve 
hayatımızın tüm alanlarına tamamen egemen olmalıyız.

Bu yüzden seçimler bizi somut sorunlarımızdan (onları çözme 
yanılsamasıyla) uzaklaştırır ve “politik” olan, yani kitlelere yabancı 
olan bir alan yaratır. Bununla birlikte farkında olmadan bazı 
anarşistler, reformist sol gibi bu tuzağa düşerler. Reformist sol, 
faaliyetlerini büyük çoğunluğun bu dar “politika” tanımına yönlendirir, 
seçim sirki uğruna tabandaki çalışmalarını bir yana bırakır veya onları 
sirke kanalize eder. Bu sayede burjuvazinin politika kavrayışını geçerli 
kılarlar. Pek çok anarşist muhalif olmak için benzer şekilde hareket 
eder: Tıpkı adaylar gibi sadece seçim zamanlarında insanlara oy 
vermemelerini söylerler. Ve verilen oyları saymak yerine oy vermeyen 
insanları veya geçersiz oyları sayarlar; sanki bunlar mücadeleden ve 
gerçek örgütlenmeden daha önemliymiş gibi.

Tıpkı diğer partiler gibi onların da seçimlerde bir adayı vardır: Oy 
vermeme. Böylece tabanda gerçek bir çalışma, gündelik çalışma, sınıfı ve 
toplumsal aktörleri devrimci bir beklentiyle güçlendirmek yerine siyasal 
olanın tanımlanmasını devletin eline bırakırlar. Eylemimiz, burjuvazi 
tarafından siyaseti ifade etmek için yaratılmış konu temelli bir 
gösteriye dönüşür.

Bu seçimlere kayıtsız kalmak mı demektir? Onlarla ilgili bir tutum 
almamak mı demektir? Hiç de değil. Kesinlikle demokratik-burjuva 
makineye ve dolayısıyla baskı ve sefaletin yönetiminin her tür biçimine 
karşı net bir duruşumuz olmalı, fakat elimizden geldiğince açık 
olmalıyız. Oy vermeyen bu kadar insanın olması İŞE YARAMAZ. Anarşist 
propagandanın etkinliği oy vermemeyi seçenlerin sayısıyla değil, halk 
kitlelerinin savaşkanlık ve örgütlenme derecesi üstündeki etkimizle 
ölçülmelidir. Sistem zaten itibarını yitirmiştir; bizim gerçek görevimiz 
propaganda ve eylem ile bu sistemin değiştirilmesinin gerekli ve zorunlu 
olduğunu göstermektir.

Propagandamız her şeyden önce halkın mücadelesini ve örgütlülüğünü 
güçlendirmeye odaklanmalıdır; halk örgütlenmesi ve mücadelesi devletin 
ve sermayenin temellerine karşı en iyi silahlardır. Bu anarşistler için 
aktivizmden militanlığa geçiş demektir. Aktivizm her zaman beklenmedik 
olayları takip ederken militanlık açık şekilde daha sistematik, sabit ve 
koordinasyonlu bir çalışma, halk mücadelesinin değişik aktörlerini 
geliştirmeye eğilmektir.

Yukarıda değinilenlerden “biz anarşistiz ve bu yüzden seçimlere 
girmeyiz” gibi anarşizmin ana ilkelerinin fakirleşmiş ve hantal sürümü 
olan açıklamalardaki aldatıcı yanlış kavrayışı çıkarabiliriz. 
Siyasetimiz seçimlere katılmama gerçeğinden türeMEZ, tersine seçime 
katılmama bizim siyasetimizin bir ürünüdür. Ve esas mesele kesinlikle 
halk iktidarının nasıl kurulacağıdır.

Burjuva seçimlerine katılmama anarşist devrimci militanlığın siyasal 
ilkelerinden biri olarak görülemez, ama bu işçi sınıfının kalbinde bir 
inşa stratejisinden doğal olarak çıkmalıdır.

Bugün her zamanki gibi sisteme karşı mücadeleye dahil olmak isteyenler 
için bir yolu nasıl kuracağımızı bilmek ve bu yüzden bazen biraz 
çocukça, dogmatizm ve içgüdüsel deyişbilim belasına bulaşmış bir tür 
naif anarşizmin ötesine gidebilmek gereklidir.

Meseleyi en düz haliyle ortaya koyalım: Anarşist komünistler için 
burjuva seçimlerinde yer yoktur, çünkü bizim halk iktidarını 
kuracağımız, direneceğimiz ve mücadele edeceğimiz doğal alan farklı bir 
yerdedir: mahallelerimizde, üniversitelerimizde, okullarımızda ve 
işyerlerimizde.

Peki diğer seçimler?

Yöntem sorunları ve siyasal tutumlarla ilgili yukarıda değindiğimiz 
ciddi düşünme eksikliğinden dolayı anarşistin “her türden seçime” karşı 
olumsuz bir tutumu vardır. Sanki bizim eleştirimiz bağlamdan ve 
içerikten bağımsız olarak oy verme eyleminin kendisine karşıymış gibi! 
Bu tutum, mesele devlet seçimlerine katılmakla toplumsal ve kitlesel 
örgütlerdeki (sendikalar, mahalle örgütleri vs.) seçimler arasındaki 
farka gelince kafaları karıştırır. İkincisinde anarşistlerin varlığı 
sadece olumlu değildir, uzun vadede toplumsal inşa sürecinde etkimizin 
derecesini garantilemek istiyorsak gereklidir de.

Bu alanlardaki eksikliğimiz tarihsel olarak kapıları reformizme ve her 
tür otoriterizme açmak demek olmuştur. Gerçekten, mücadelemiz pek çok 
diğer siyasal grup gibi toplumsal örgütlerde temsili konumlar elde 
etmekle sınırlanmamalıdır; faaliyetimi her şeyden önce tabanda 
olmalıdır. Fakat pek çok defa temsili görevlere gelme şansını 
meclislerde yer almanın yeterli olduğuna inandığımızdan tepiyoruz. Bunun 
bizim güçlü noktamız olduğuna inanıyoruz. Bununla birlikte taban 
çalışmasının içinde bulunduğumuz örgütlerin her bir düzeyinde ifadesini 
bulmasına ihtiyaç duyuyoruz ve bu gibi bir şey şu noktada net olduktan 
sonra ilkelerimizden bir ayrılma nedeni olmayacaktır:

1. Seçim mücadelesine katılım bizim daha önceki gerçek taban 
çalışmamızın ifadesi olmalıdır ve ancak bu katılımımıza bir temel ve 
meşruiyet sağlar. Bu ön çalışma olmadan, aşağıdan inşa etmeye 
başlamadan, temsili konumlar için mücadele diğer siyasal grupların 
yukarıdan-aşağıya mantığının bir benzerini teşkil eder.

2. Katılımımız her koşulda diğer gruplar gibi olmamalı; her zaman 
temsili alanlarla sınırlanmamış bir içsel demokratikleştirme projesini 
ileri itmeliyiz, tabanı önemli meselelerde son sözü söyleyen kılmalıyız. 
Bu pratik olarak meclisler, tabana sorumluluk, aşağıdan yukarı örgütsel 
kanallar vs. gibi demokratik ilkeleri uygulamaktır.

3. Asla taktiği strateji ile karıştırmayın: Halk ve kitle örgütlerinde 
siyasal egemenlik asla kendi başına bir amaç değildir. Örgütün 
sınırlarının ötesinde gerçek değişimler yaratabildiğimiz ve kapitalist 
toplumun temellerini tehdit edebildiğimiz sürece önemlidir. Kısaca, 
sendikalarda seçimleri kazanmayı sadece kazanma uğruna istemiyoruz, 
bunun devrimci bir gücün birikimine yardımcı olabilmesini hedefliyoruz. 
Son amaç, bunları hiç reddetmesek de reformlar mücadelesinde sonsuza 
kadar oyalanmak değildir; ezilenlerin ve sömürülenlerin özgürleşmesini 
sağlayacak devrimci dönüşümlerin yolunu açmaktır.

4. Ve sıkı bir özgürlükçü/liberter etik hiç de önemsiz değildir: Kendi 
fikirlerimi, kendi programımızı tarafsızlaştıramayız. Bir örgütün üyesi 
olduk diye fikirlerimiz susturamayız. Bununla birlikte onları 
dayatamayız da. Fikirlerimizi egemen kılma mücadelesi tabanda, 
meclislerde kazanılmalıdır ve temsilciler olarak görevimizi kötüye 
kullanmamalıyız.

Bu dört nokta bizce toplumsal örgütlerde seçimlerle ilgili doğru bir hat 
geliştirmek için olağanüstü önemdedir. Birkaç yıl önce bize yakın bir 
sendikacı yoldaşın Ulusal Emek Konfederasyonu’nda (CUT) önemli bir 
konuma seçilmesi emek hareketinde harika bir çalışma olanağının nasıl 
harcandığına dair mükemmel bir örnektir. Birinci olarak ne kadar eksik 
olsa da farklı sendikalar içersinde yeni bir sendikacılık yaratmak için 
ön çalışma vardı. Bizde eksik olan yoldaşın adaylığı ve gücüne uygun 
tutarlı bir taktiğimizin olmamasıydı. Sonunda yoldaşımız tecrit edildi, 
yeni tür bir sendikacılık sorununu gündeme getiremedi ve en sonunda daha 
önce başlamış ve 1998 1 Mayısında Multisincidal’in kuruluşuyla en 
enteresan anlarını yaşayan güç birikimi sürecinden hız alacak bir akımın 
yaratılmasına katkı sunamamasıydı.

Tam tersine liberterlerin günümüzde mahalle ve öğrenci örgütlerinin 
liderliklerindeki katılımlarının; tabanda bir ön çalışma, bir 
demokratikleştirme projesi, özgül bir talepler ve mücadele programı ve 
liberter bir siyasal çalışma stili ve etiği ile halk kesimlerinde 
liberter etkiyi güçlendirmeye ve halkın örgütlenme ve mücadele 
düzeylerini arttırmaya olan olumlu etkisini gösterir. Ve bu bize halk 
mücadelesinin içinden liberter bir projenin inşasına katkı sunacak olan 
insanların bir araya geleceği daha geniş ağlar kurmada yardımcı olur: 
FeL (Liberter Öğrenciler Ağı) bu sürecin bir parçasıdır.

Sendika ve öğrenci seçimlerinde mücadelenin doğuştan çöküşümüze ve 
yozlaşmamıza yol açacağını varsaymamalıyız (Mücadeledeki insanlarca 
yaratılmış bu meşru alanlarda bazen bürokratik dejenerasyon gerçekleşse 
de bunun burjuva bir sınıf aygıtı olarak devletle bir alakası yoktur). 
“İktidar” (!) tarafından “yozlaştırılma” korkusu eğer biz bu dört ilkeye 
bağlı olarak hareket edersek asla gerçekleşemez. Sadece siyasal 
tutarlılık, liberter tarzda siyasal çalışma ve açık katılım 
mekanizmalarının varlığı bunu engelleyebilir. Ernesto Miranda’nın ön 
sıralarında yer aldığı ve CUT’un yaratılmasına yol açan 1950’lerdeki 
anarko-sendikalist neslin mirası ve yeni anarşist komünist neslin 
mahalle, öğrenci ve işçi örgütlerindeki çalışmaları bunun herkesçe 
görülebilir kanıtlarıdır.

Not:
[1] Benzer bir şey “demokrasi” etrafındaki tartışma üstüne de 
söylenebilir: Meseleyi soyut haliyle arkasındaki somutluk olmadan 
tartışmada oldukça fazla mürekkep harcanmıştır. Bu durum bir şekilde 
sağır insanlar arasındaki diyalogu çağrıştırır. Birileri demokrasiye 
evet derken diğerleri hayır der, fakat aslında demokrasiden neyi 
kastettiklerini birbirlerine hiç sormazlar. Açık şekilde halkın 
demokrasi talepleri sınıf çelişkileri üstüne kurulu burjuva 
demokrasisiyle pek çok benzerlik taşımaktadır. Ve devrimci basın 
“demokrasiye” saldırdığında, bu uzlaşma politikaları kavramını ve 
zenginlerin demokrasisini eleştirmenin bir yoludur.

Kaynak:
http://www.anarkismo.net/newswire.php?story_id=8407
________________________________________
A - I n f o s Anartistlerce Hazyrlanan, anartistlere yonelik, 
anartistlerle ilgili cok-dilli haber servisi 
A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr
http://ainfos.ca/tr