A-Infos (tr) Kürtlerin Anarþizmle Dansý Mümkün mü? - Rama zan Kaya

"Kürtlerin Anarþizmle Dansý Mümkün mü?"
Kürtler evrensel bir hakikate yaslanmadan da meydan okumanýn mümkün
olduðunu keþfedecek bir tarihsel uðraktan geçiyor. Temsil ettiði veya
ettirildiði bütün politik referans noktalarýnýn ve hareketin
bileþimlerinin iktidara hýzla eklemlendiði bir konjonktürde yeni bir
siyasal eksene ihtiyaç duyulduðu her Kürt için artýk aþikâr. Tarih
kimileri adýna bir siyasal yanlýþlar toplamýdýr ne de olsa. Geçmiþin ve
örgütlenme biçiminin köklü bir sorgulanýþýndan doðacak alternatif bir
radikal politik ufka yelken açmanýn toplumsal zemini þimdilik mevcut.
Ýktidara yöneliþ her þeye raðmen iktidar dýþýnda kalmayý doðuruyorsa,
umutsuzluðun girdabýndan tekil özgürlükler ýrmaklarýna küçük kulaçlar
atmanýn tam zamanýdýr. Türkiye tarihinin en politikleþmiþ siyasal öznesi
olan bir halkýn içkin anarþik coþkusuyla bu yorgun topraklarda özgürlüðün
ve devrimin kara bayraðýna dönüþmesi "aleyhistanda güçlü bir lehçe"
yaratabilir. Örgüt ve partilerin katý hiyerarþik atmosferinde hiçleþmiþ
militan benliklerin ertelenmiþ sosyallikleriyle buluþarak, devrim
iliþkilerini gündelik hayatlarýnýn hücrelerine yedirerek oluþturacaklarý
bir siyasal kalkýþmadan anlamlý sonuçlar beklemek kuvvetle muhtemel.
Feodal iliþki aðýnýn hükümranlarýndan kurtulmadan Marksist önder ve öncü
kadrolarýn mutlak otoritesini içselleþtirmek zorunda kalmak, özgürleþme
mücadelesine kalkýþan Kürt bireyinin yaþadýðý en büyük talihsizlikti belki
de. Her türlü stratejik ve taktik politikanýn önceden belirlendiði, anlam
ve yaratýcýlýk potansiyellerinin dondurulduðu, iktidarýn dil ve davranýþ
kodlarýnýn örgüt disiplini adý altýnda yeniden üretildiði bir politik
iklimden çýkmýþ bezgin ve savruk kimliklerin, özgür öznelere dönüþmesi
elbette kolay deðil. Ancak yaþanan deneyimlerin neyin istenmediði
konusunda kalýcý -yaþanan- bir bellek ve bilinç yaratmýþ olmasý potansiyel
bir kazaným olarak görülebilir. Kürt siyasal hareketinin içinde
debelendiði bütün açmazlara karþýn, hareketin yýllarca temsil ettiði
sosyalist seküler kültürün daha özgürlükçü temellerde yeniden inþa
edilmesi ve dönüþtürülmesi tahmin edildiði kadar zor gözükmemekte. Politik
söylemin "demokratik cumhuriyet veya demokratik konfederalizm" gibi
argümanlarla iyice bulanýklaþtýrýlmasý, hoþnutsuzluklarýn veya ikircikli
ruh hallerinin gittikçe siyasal bir þizofreniye dönüþmesi kendi mecrasýnda
dipten gelen özgürlükçü ve anti-otoriter akýntýlar yaratmaya gebe. Ulusal
Sorun ekseninden uzaklaþarak, tekil ve ötelenmiþ sorunlarýn analizine
dayalý taleplerin dillendirilmesi ve çoðaltýlmasý tarihi öneme sahip
sonuçlarý da beraberinde getirecektir. Devletsiz, sýnýfsýz, cinsiyetçi
ataerkil kültür kalýntýlarýnýn eritildiði, ekolojik yaþamla dengeli bir
siyasal organizma her muhalif Kürdün yaþattýðý bir ütopya olmasýna karþýn,
toplumsal ve bireysel karþýtlýklarýn örgüt ve parti pratikleri
aracýlýðýyla totalleþtirilmesi, farklý inisiyatif ve temsiliyetlerin
bastýrýlmasý - ötekileþtirilmesi yaþanan krizin ana temelini oluþturmakta.

Çözüm ne ortodoks totalleþtirici ideolojilere sarýlmakta ne de burjuva
demokratik cumhuriyetin uslu vatandaþý olmayý kabullenmekte yatýyor.
Geçmiþin toptan reddiyesi kolaycýlýðýna itibar etmeden de "þimdideki
gelecek"i örmek mümkün. Ulus-devlet projesinin tarihsel dayanaklarýný
yitirdiði günümüz küresel denkleminde siyasal ve kültürel reformlar
talebiyle verili iktidara eklemlenerek bir alt-ulus kategorisi olmayý
onaylatmak Kürt bireyinin çeliþkiler yumaðýna dönüþen sorunlarýna çözüm
gücü üretmekten uzak bir rotadýr. Modern uygarlýðýn üzerinde temellendiði
deðerlerin aþýlmasý yönündeki sorgulayýþlarýn tavan yaptýðý bir çaðda,
endüstriyel gerilik gerekçeleriyle bir ulusu modern toplumun hâkim
modellerine uyarlama (cenderesine sokma) yönlendirmeleri tarihi yenilgiyi
derinleþtirmekten öteye gidemez. Toplumlarýn geliþim aþamalarý ve geliþim
çizgilerinin farklý olduðu göreceliliðinden hareketle Kürt coðrafyasýnýn
özgül sorunlarý çerçevesinde her türlü hiyerarþik ve otoriter örgütlenme
modelinin reddiyesiyle (önderliklerin programlarýna gereksinim duymadan)
farklý bir toplumsal ve siyasal organizma inþa etmek, Ortadoðu?nun kanlý
tahakkümcü tarihinde neden bir kýrýlma veya kopuþ yaratmasýn? Her Kürt
öznenin tekil krizleri ekseninde oluþturacaðý özerk ve esnek örgütlenmeler
aðýyla iktidarýn altýný oyacak bir radikalizmi beslemesi hayatýn tüm
veçhelerine yayýlan bir dönüþümün ?sýradan/gündelik hayatýn tüm
cephelerinde açýlacak bir savaþýmýn? fitilini ateþlemek olur.

Peki nasýl? Bu soruya karþýlýk verecek olan kendi kaderini kendisi tayin
edecek olan Kürt bireylerine düþtüðü ön kabulünden þaþmamak kaydýyla bazý
siyasal ve etik önermelerde bulunmayý özgür bireyselliðin bir hakký ve
gereði olarak görmekteyim yalnýzca.

Bir an þöyle bir hayal kuralým birlikte. Hiçbir Kürt gencinin askere
gitmediði, Kürt çiftçilerin ürünlerini devlet ofislerine vermediði, Kürt
vatandaþlarýn oylarýný hiçbir iktidar partisine vermediði gibi bu tip
partilerin baþkanlýðýna ve temsilciliðine soyunmadýðý, vergi vermeyip
kendi coðrafyasýnýn bütün yeraltý ve yerüstü kaynaklarýna sivil
direniþlerle el koyduðu bir coðrafyada hangi iktidar iþleyebilir? Güzel
bir ideal ama mümkün deðil seslerini duyar gibiyim. Ýdeallerini anlatan
bir Ýspanyol anarþiste dinleyicilerden biri güzel ideallerin var ama
gerçekleþmesi mümkün deðil sözüne karþýlýk Ýspanyol anarþistin verdiði
cevap çok manidar: peki þu an mümkün olan þeyler çok mu anlamlý?

Mümkün olan þeylerin veya mümkün kýlýnmaya çalýþýlan þeylerin hiç de
anlamlý olmadýðýný Kürtlerden daha iyi bilen veya yaþayan bir Ortadoðu
halký olmasa gerek. Tarihi boyunca devlet kurumsallaþmasýný kendi ulus
kimliðiyle yaþayamamýþ, baðrýndan yüzlerce eþkýya ve kendiliðinden geliþen
isyan çýkarmýþ, her dem doðanýn kucaðýnda bir yaþamýn izini sürmüþ savaþçý
ve direniþ geleneði güçlü yýkýcý bir halk olmayý becermiþ "doðal anarþist
kürtler"in, öðretiler ýþýðýnda bir anarþizme göz kýrpmasý - muhalif bir
çýðlýða dönüþmesi tarihin bir ironisi olmaz sanýrým. Kürt ulusunun farklý
çýkar, sýnýf ve karþýtlýklar içeren homojen bir kategori olmadýðý, ulusal
kimliðin kurgusal ?idealleþtirmelere açýk bir söyleme dönüþtürülmesinin
yaratacaðý siyasal arýzalarý tarihten öðrendiðimiz derslerle unutmadan
kitlesel öfkenin isyan süreci içinde yaratacaðý sonuçlarý öngörmek de
mümkün deðildir. Teolojik düþüncenin bir uzantýsý gibi görünen toptan
kurtuluþ projelerine bel baðlamadan, kadýnlarýn, gençliðin, sokak
çocuklarýnýn, köylülerin, metropollerde tutunamayan maðdur Kürt
bireylerinin kendi cephelerinde özerk örgütsel yapýlarla sivil itaatsizlik
ve direniþ kültürünü kitleselleþtirmeleri, yýllara yayýlan askeri savaþ
sürecinden daha kalýcý kazanýmlar yaratabilir. Bir zamanlarýn meþhur
sloganý "Devrim hemen þimdi!" ortodoks ezberimizi bozan bir yaþamsallýk
kazanabilirse yeni bir siyaset dilinin þemsiyesi altýnda anlaþabilmek ve
paylaþmak daha kolay olacaktýr. Leninist örgütlenme ve önderlik modelinin
Kürt siyasal hareketi süresince yarattýðý tahakküm kültürünü ve
tahribatlarý görmek için, sayýlarý her geçen gün artan hainler(!)
aritmetiðine bakmak yeterli. Hain bütün yalnýzlarýn en yalnýz olanýdýr,
çünkü doðrularýnýn betonlaþan bu siyasal ve ahlaki kuþatýlmýþlýkta bir
yankýsý yoktur. Farklý her söylemi ve ayrýksý duruþu marjinalleþtiren
politik kültürümüzle yüzleþmenin zamaný gelmedi mi hala? Ýktidarý, Türkiye
Cumhuriyeti'nin askeri veya polisiye aygýtlarý olarak belleyen bir
bilincin kendi muhalif dünyasýnda yarattýðý su geçirmez iktidarýný görmesi
elbette mümkün deðildir. Cioran'ýn "En büyük zalimler, kafasý kesilmemiþ
mazlumlar arasýndan çýkar" sözü sakýn biz Kürtler için söylenmiþ olmasýn.
Ýktidar elbette ki bir iliþki ve davranýþ düzeneðidir ve gündelik yaþam
pratiklerimizde kendini yeniden üreten bir olumsallýða sahiptir. Karþýt
güce göre konumlanmak zamanla karþýt gücün dil kodlarýyla belirlenmeyi ve
düþmana benzeþmeyi kabullenmektir. Devrim bir karþýt olma kültürü deðil
dýþýnda kalmak ve alternatif yapýlar üretmektir.  "Devrim'i satýn
alamazsýnýz Devrimi yapamazsýnýz. Devrim olabilirsiniz ancak. Devrim ya
ruhunuzda ya hiçbir yerde deðildir"..(1)

Son olarak yaþamý siyasallaþtýrmak yerine siyaseti yaþamsallaþtýrarak,
hayatýn tüm veçhelerine nüfuz eden anti-otoriter bir kültürün kök
salmasýna ivme katarak, dil ve davranýþ kodlarý dönüþtürülmeli ve bu
dönüþümden doðacak bir anarþist etikle yeni bir dünya tasavvur etmek temel
kalkýþ noktamýz olmalý. Tüm toplumsal problematiklerin eþdeðer olduðunu ve
hiç bir çeliþkinin merkezi rolünü kabullenmeden, sorunlarýn hiyerarþik
hale getirilerek bazý taleplerin ötelenmesini beslememek de etik
duruþumuzun önemli bir parçasýný oluþturmalýdýr. Her siyasal doktrine
yýllarca kadro ve kitle desteði sunmuþ bu esmer ulusun anarþist seslere
kulak kabartmasý bu labirentten çýkmanýn kapýsý rolünü oynayabilir.

anarþizm, tarihin Kürtlere son özgürlük çaðrýsý ve imkânýdýr.


(1)Ursula K. LeGuin - Mülksüzler


RAMAZAN KAYA

Kaynak:
http://www.anarkotopya.com/yazi/kurtlerin-anarsizmle-dansi-mumkun-mu----ramazan-kaya

_______________________________________________
A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr
http://ainfos.ca/tr