A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement
First few lines of all posts of last 24 hours || of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005 | of 2006

Syndication Of A-Infos - including RDF | How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups
{Info on A-Infos}

(tr) [Medya] Dario Fo'dan Þemdinli eleþtirisi! 'Mirina Anarþîstekî'

Date Tue, 16 May 2006 22:15:25 +0200 (CEST)


1960'larda Milano'daki emniyet müdürlüðünde yaþanan olaylardan yola çýkarak
dönemin Ýtalya'sýnda devlet içerisindeki gizli iliþkileri ironi bir dille
anlatan 'Bir Anarþistin Kaza Sonucu Ölümü', 'Mirina Anarþîstekî' adýyla
Kürtçe sahnelenecek. Oyunu Kürtçeye çeviren ve yöneten Kemal Orgun, bir
taraftan Türkiye'de yaþananlar, diðer taraftan Dario Fo'nun anlattýklarýný
kýyaslayarak iki ülke arasýndaki benzerliðe dikkat çekiyor.
Dario Fo'nun 'Bir Anarþistin Kaza Sonucu Ölümü' oyununun Mezopotamya Kültür
Merkezi (MKM) Teatra Jiyana Nž tiyatro topluluðu için önemini arttýran
birkaç önemli husus bulunuyor. Birincisi, bu oyunu ilk kez kendilerinin
Kürtçe sahneleyecek olmasý. Ýkincisi ise 15. yýllarýný geride býrakýrken
tiyatro tarihinin önemli bir yapýtýný sahneliyor. Oyunun provalarýna
baþladýklarý dönemde, Þemdinli olaylarýnýn patlak vermesiyle kurulan
özdeþlik oyuna ayrý bir anlam katmýþ. Tüm bunlarla topluluk, 'Bir Anarþistin
Kaza Sonucu Ölümü'nü 21 Mayýs günü ilk kez Kürtçe sahneleyecek.

Israrýn oyunu

'Bir Anarþistin Kaza Sonucu Ölümü' oyununda 1960'larýn Ýtalya'sý anlatýlyor.
Oyun, Anarþist grup üyesi birinin karakolda öldürülmesi üzerinden geliþiyor
ve güvenlik sisteminden baþlamak üzere tüm iktidar odaklarýný sorguluyor.
Tren istasyonunda bomba patlar. Polisler istasyonda iþçi olarak çalýþan
anarþisti bombayý koyan kiþi olarak gösterir. Sorgu esnasýnda komiser
Pissani, anarþisti pencereden aþaðý atar ve ölümüne neden olur. Ancak olay
anarþistin intihar ettiði þeklinde yansýtýlýr. Bu arada sorguya getirilen
bir deli, olay örgüsünü sistemi çözümleyerek gerçekleþtirir. Medya, siyaset,
yargý ve emniyetin gizli örgütlenmelerle iliþkilerini anlatan oyun, kara
mizahýn güzel bir örneðini teþkil ediyor.

Konusu itibariyle güncelliðini koruyan bir oyun olan 'Bir Anarþistin Kaza
Sonucu Ölümü'nün Kürtçe sahnelemesinde ise, oyunun baþrol oyuncusu Selim
Akgül'ün ýsrarlarýnýn önemli bir payý var. Akgül 2003-2004 tiyatro sezonunda
yönetmen Kemal Orgun'dan sürekli olarak bu oyunu Kürtçeye çevirmesini
ister. Ancak Orgun, böyle bir oyunu sahneleme konusunda tereddütler
yaþamaktadýr. Bu da oyunun sahnelenmesi için öncelikle deli rolünde
oynayacak birinin bulunmasý gerektiðine inanmasýndan kaynaklanýyor. Ancak
Akgül'ün ýsrarý bir süre sonra kendisinin de ikna olmasýný ve çeviri iþine
baþlamasýný saðlar. Ardýndan da provalar gelir.

'Ýlle de uyarlayalým demedik'

Oyun, topluluðun daha önceleri oynadýðý diðer oyunlardan ciddi farklýlýklar
gösteriyor. Daha çok Kürtlerin günlük yaþamýndan esinlenerek oyun sahneye
koyan, üyeleri sürekli deðiþen bir topluluk için böyle bir oyunu sahneye
koymak risk taþýyor. Oyunun çok popüler olmasý, dünyanýn birçok yerinde
farklý farklý zamanlarda ve yorumlarla sahneye konmasý, sahneleyecek
topluluðun diðerlerinden farkýný ortaya koymasýný gerektiriyor. Yönetmen
Kemal Orgun, amaçlarýnýn klasik bir oyun oynamak olmadýðýný, aksine güncele
tekabül eden bir oyun olduðu için önem taþýdýðýný belirterek, þöyle konuþtu:

'Dario Fo 1960'larda bu oyunu oluþtururken, Ýtalya'da doruk noktayý yaþayan
bir derin devlet egemenliði var. Her yere sinmiþ ve her yere müdahale eden
bir Gladio var Ýtalya'da. Dario Fo, oradan yola çýkýyor. Günümüze
geldiðimizde ise, 1960'lý yýllarda Ýtalya'da yaþanan olaylar, belki iki kat
daha fazlasý, daha açýk bir þekilde Türkiye'de kendini hissettiriyor.
Dolayýsýyla oyunun güncel olmasý ve bizim yaþadýðýmýz sorunlara denk düþmesi
oyunun özgünlüðünü ortaya koyuyor.'

Þemdinli patlak verir

Topluluk için oyunun önemini arttýran bir baþka etken de; tarihe 'Þemdinli
Olaylarý' olarak geçen geliþmelerin yaþandýðý günlerde provalara
baþlamalarý. Provalar baþladýktan kýsa bir süre sonra olaylar patlak verir.
Bu durum oyuncular için bir malzeme teþkil eder ve oyunda küçük de olsa kimi
uyarlamalar yapýlýr. Tren istasyonunda patlayan bombadan anarþistin sorumlu
tutulmasýný, yýllardýr Türkiye'de kimi olaylarýn faillerinin baþkalarýymýþ
gibi gösterilmesine, hedefin saptýrýlmasýna benzetiyor Orgun. Bunun Þemdinli
Olaylarý'nda daha açýk bir þekilde ortaya çýktýðýný hatýrlatýyor. Ancak
bombayý koyanlarýn Þemdinlililer tarafýndan suçüstü yakalanmasýnýn birçok
þeyi ortaya çýkardýðýný düþünen Orgun, oyunda buna iliþkin göndermelerin
bulunduðu bilgisini veriyor: 'Deli emniyet müdürüne diyor ki 'Ýstasyonda
çalýþtýðýna göre vagona bombayý anarþist koymuþ' diyorsanýz, bankanýn önünde
patlayan bombayý banka müdürü, emniyetin önünde patlayan bombayý emniyet
müdürü, Þemdinli'de patlayan bombayý da Seferi Yýlmaz koymuþ demektir'
diyor.' Bunu yaparken oyuna çok denk düþtüðünü, provalar esnasýnda bu tür
uyarlamalarýn ortaya çýktýðýný ekleyen Orgun, ille de güncelleþtirme adýna
bir þey yapmak istemediklerini kaydetti.

Tüm teknik altyapýyý kendilerinin hazýrladýðý oyunla ilgili dönemin
Ýtalya'sýný araþtýrmýþ topluluk. Oyunun daha önceki sahnelemelerini de
incelediklerini sözlerine ekleyerek Türkiye'de sanki oyunun sorunsalýnýn
yumuþatýlmýþ olduðunu gördüðünü belirten yönetmen Orgun, 'Orada çok net bir
durum söz konusu. Bir üçgen var, emniyet müdürü ve iki komiser var. Bunlar
direk Roma'ya baðlý çalýþýyorlar. Türkiye'de yýllarca böyle çalýþmalar oldu
ve þimdi de devam ediyor. Milano'nun emniyet müdürüdür, üstünü dinlediði
yoktur, direk Roma'yla Ýçiþleri Bakanlýðý'na baðlý çalýþmaktadýr. Gizli
örgütlenmedir. Derin devlet dediðimiz bir þeydir. Ama bunlarýn Türkiye'de
ince bir bakýþla yumuþatýlmýþ olduðunu gördüm. Sorun net görülmüyor' diyor.

Oyunun çok sevileceðine inanan Orgun, yazar Dario Fo ile irtibata geçip onu
oyuna davet etmeyi de düþündüklerini söylüyor. 21 Mayýs saat 15.00'da MKM
Salonu'nda sahnelenecek oyun, daha sonra Diyarbakýr Kültür Sanat
Festivali'nde seyirciyle buluþacak. Selim Akgül, Tayfur Aydýn, Nazmi
Karaman, Bilal Bulut, Rugeþ Kýrýcý ve Kemal Orgun'un rol aldýðý oyunda
yönetmen yardýmcýlýðýný Nazmi Karaman yürütüyor. Dekorun Tayfur Aydýn,
kostümün Bilal Bulut tarafýndan hazýrlandýðý oyunun aksesuarlarý Sedat
Barýþ'a ait.

FERÝD DEMÝREL - DÝHA


Kaynak: http://www.gundemimiz.com/haber.asp?haberid=12218

_______________________________________________
A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr


A-Infos Information Center