A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement
First few lines of all posts of last 24 hours || of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005 | of 2006

Syndication Of A-Infos - including RDF | How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups
{Info on A-Infos}

(tr) [Medya] Gözünü gözetlediðim

Date Sat, 25 Mar 2006 17:47:43 +0100 (CET)


Ýstanbul'da bir süreden beri Londra'daki gibi bir kameralý gözetim sistemi
kurulmuþ durumda. Gerekçesi ise artan kapkaç olaylarýný denetim altýna almak
ve nicel olarak yetersiz polisiye gücün her yere yetiþememesi. Kameralarla
ana arterler, meydanlar 24 saat gözetleniyor.
Buna karþýlýk bir grup özgürlükçü aktivist (NOBESE Oyuncularý) bu duruma
karþý çýkýyor. Bunun toplumsal hayatýmýzýn denetim altýna alýnmasý, Devlerin
bireyleri kontrol etmesi olduðunu söyleyerek karþý çýkýyorlar. Ýnternette
geniþ bir arþivleri de var ve burada gözetim ve gözetleme olgusuna dair
hayli sýký yazýlar da var.

Aslýnda güvenlik paranoyasý korku kültürünün ve devletlerin bireyleri tümü
ile gözetim altýna aldýðý totaliter yapýlanma biçiminin bir tezahürü.
Türkiye, AB ülkelerinde çok önceden baþlayan Kontrol, Denetim ve Gözetim
eksinli Bio-Politik Ýktidar olgusuna daha yeni adým atýyor. Bizde devlet
insanlarýn yaþamlarýný ve zihinlerini ele geçirmede daha kaba yöntemlere
baþvurmuþtur. Bunu okullarda her sabah okunan Türküm Doðruyum Çalýþkaným
andý ile, Milli Tarih, Milli Coðrafya falan gibi derslerle yapmýþtýr. Þimdi
AB süreci ile birlikte Türkiye'de yavaþta olsa incelikli bir Ýktidar
biçimine, zihin kontrol endüstrisine, tele teknolojiler gerçek Totaliter bir
toplum biçimine doðru emin adýmlar ile ilerliyor.

Oysa Batý buna geçer hayli uzun bir zaman oldu. Daha doðrusu Foucault
sayesinde biliyoruz ki Aydýnlanma bir yüzü ile toplumsal özgürleþmeye
bakarken diðer yüzü ile çok incelikli bir iktidar iliþkisine adým atmýþtýr.
Batý toplumlarý pagan köklerinden itibaren gözün ve gözetlemenin hayatý
egemenliði altýna aldýðý bir kültür inþa etmiþse de bu konuda asýl adým
Descartes'in (Modernliðin Filozofu Descartes'in Aslýnda Totaliter Toplum
Tahayyüllünü baþlatýcýsý olduðunu da eleþtirel düþünce sayesinde öðrenir
olduk) ünlü "Düþünüyorum Öyleyse Varým" diye bildiðimiz "Cogito Ergosum"
denilen sözüyle atýlmýþtýr. Burada Descartesin ünlü düþünen öznesi kendini
dünyanýn merkezine yerleþtirirken ayný zamanda nesne dediði dünyayý kendisi
için gözetlenen, biçim verilen bir dünya haline sokmuþtur. Ýþin felsefi ve
sosyolojik kýsmýna sonra girmek kaydý ile Güvenlik Kameralarýnýn iddia
edildiði gibi olmadýðýn söyleyerek baþlayalým iþe.

KAMERA VE SUÇ: ÝMKÂNSIZ DENKLEM

Kameralý Gözetim konusunda dünyaya örnek teþkil edecek denli paranoyak bir
þehir olan Londra'da tamý tamýna 150 bin kamera var. Geçen yýl daha önce
görülmemiþ sayýda kamera konuldu. Londra sokaklarýnda suçluluk oraný bu
geliþmeye paralel olarak yüzde 40 artýþ gösterdi. Bu örnek bize Kapalý devre
televizyonla sokaklarýn gözetlenmesi suretiyle suçluluðun azaltýlamadýðýný
ya da yok edilemediðini gösteriyor. Dahasý sadece suçluluk deðil terör bile
kameralý atlatabiliyor. Çünkü malum kameralar þehri Londra geçen yýl üst
süte patlayan bombalar ile 70'in üzerinde insanýn kaybolduðu bir kent haline
geldi.

Öyleyse suç ve gözetim arasýnda doðrudan bir önleyicilik iliþkisi olmadýðý
gibi güvenliðimizin de garantisi deðil. Öyleyse asýl amaç "Toplumsal
olaylarýn oldukça yoðun olarak görüldüðü Ýstanbul'da... Bölge görüntüleme
sistemi, kanunlara aykýrý olarak yapýlacak olan toplantý ve gösterilerde,
kimlik ve suç tespitine yönelik olarak kullanýlabilmesi" Emniyetin MOBESE
ile ilgili gerekçesi bu. Yani amaç suçu önlemek deðil denetim saðlamak.

Bu olgu salt bize özgü deðil tüm devletlerin yegane amacý budur. Ýtaati
saðlamlaþtýrmak ve toplumsal isyaný engellemek.

Kanadalý bir yargýcýn dediði gibi "sýnýrsýz ve denetimsiz bir elektronik
gözetleme yetkisinin devlet görevlilerine verilmesi, özgür bir toplumdan
beklenebilecek özel yaþamýn korunmasýna aðýr bir darbe olur, onu yok etmeye
neden olur." Yani kameralý sistem özel yaþamýn, devlet denetimi dýþýnda
kalmasý beklenen gündelik hayat pratiklerinin sömürgeleþtirilmesi demektir.

VÝCDANSIZ GÖZ: BAKIÞIN TAHAKKÜMÜ

Bakýþ gözetleyeni dünya deneyiminden alýkoyar-ken mekan tecrübesini de yok
eder. Aristoteles ve Porphy gibi antik düþünürler açýsýndan göz askeri bir
duyu organýydý, bakýþ yöneldiði her nesneyi tutsak alan, onu ele geçirerek
onun üzerinde hakimiyet kuran bir þeydi. Bu nedenle de görmek fiziksel ve
saldýrgan bir eylemdi. Ortaçaðýn sona ermesi ile birlikte göz dünyanýn
efendisi oldu . Özne kendisi görünmeden herþeyý görerek dünyaya sahip
olmaktaydý. Bakýþýn egemenliði sayesinde dünya ehlileþir, karþýdan
bakýlabilir ve ele geçirilebilir, denetlenebilir bir mesafeye, bir yere
dönüþür. Dünya düzensizliklerinden arýnýr ve steril bir hale gelir.
Düzenlenen ve kontrol edilebilen bir dünyanýn doðasý gereði insaný da
düzenlenebilen ve kontrol edilebilen bir þeye dönüþtürmesi kaçýnýlmazdý ve
öyle de oldu.

Bu yapýlanmanýn ilk tohumlarýnýn atýldýðý yer de büyük þehir olmuþtur.
Bulvarýn varlýðý, þehir yapýsýnýn deðiþmesi, çok farklý insanlarýn bir araya
gelmesini, farklý sýnýflardan ve kültürlerden insanlarýn ayný sokak ve
caddelerde buluþmalarýný saðlamýþtýr.

Þehrin hareketliliðinin temel kaynaðý bu karmaþýk kalabalýðýn yegane ortak
eylemi de þehrin onlara sunduðu malzemeyi izlemek olmuþtur. Yani, þehrin
kendisi 19. yüzyýldan itibaren seyirlik bir malzeme olmuþ, metalaþmýþ ve
bütün ruhu gözün sýnýrlarý içine hapsolmuþtur. Ýþte bu deðiþim, kapitalizmin
görsellik üzerinden kendine yeni bir yol seçmesi ve de þehir sokaklarýnýn
insanlarýn birbirlerini, dükkanlarý, araçlarý yani sokak ve caddelere konu
olan herþeyi seyretmelerine sahne olan bir gösteri mekaný haline gelmesiyle
devam eder.

Bugünkü Gözetim sisteminin temelleri de bu biçimde atýlmýþ oldu. Kýsacasý
gözün egemen olduðu bir dünyanýn insanlarý edilgen ve pasif bir seyirciye
dönüþtürmesi ve gözlemlenebilir hale getirmesi ile MOBESE toplumun da
temelleri atýlmýþ oldu. Ýþte NOBESE Oyuncularý bu totaliter ve insaný bir
nesne haline getiren dünyaya karþý çýkan birer son kiþotlar aslýnda. Eðer
gelecekte bu totaliter denetim düzeni ortadan kalkacaksa bu NOBESE'ciler
gibi Son Kiþotlar sayesinde olacak.

DÝLAVER DEMÝRAÐ

[18 Mart 2006 tarihli BÝRGÜN gazetesinin PAZAR ekinde yayýmlanmýþtýr.]

_______________________________________________
A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr


A-Infos Information Center