A-Infos (nl) Groot Brittanië, Anarchist Federation Organise #67 - REVOLUTIONAIRE PORTRETTEN - Erich Muehsam: Dichter, toneelschrijver, bohemian, anarchistische revolutionair [en]

Erich Muehsam werd in 1878 geboren in een redelijk welgesteld Joods 
gezin. Korte tijd later verhuisde zijn gezin naar Luebeck in Noord 
Duitsland, waar zijn vader als apotheker werkte (eigenlijk is de 
apotheek er nog steeds).

Hij haatte de school waar hij naar toe werd gestuurd, die bekend stond 
om diens autoritaire discipline en diens ruime gebruik van lijfstraffen. 
Erich was vaak een slachtoffer van “de ongelooflijke vlegels die werden 
geacht al mijn aangeboren gevoelens uit mij te slaan”, omdat zijn 
rebelse aard vaak botste met het school regime. In 1896 schreef hij een 
anomiem stuk voor het socialistische blad Luebecker Volsboten waarin hij 
een van de meest brutale leraren van de school aanklaagde. Dit 
veroorzaakte een schandaal en Erich werd van school gestuurd vanwege 
deelname aan socialistische activiteiten. Erich had vanaf een jonge 
leeftijd schrijver en dichter willen zijn en hij verliet Luebeck om dit 
doel in 1900 in Berlijn na te streven. Hij raakte betrokken bij een 
groep genaamd Neue Gemeinschaft (Nieuwe Maatschappij), die 
socialistische ideologie combineerde met experimenten in 
gemeenschappelijk wonen. Hier ontmoette hij Gustav Landauer, die hem 
informeerde over anarchistisch communistische ideeën. Muehsam werkte mee 
aan Kampf, het anarchistische blad van zijn vriend Senna Hoy, die later 
in verschrikkelijke omstandigheden stierf in een Russische gevangenis.

In 1904 ging Erich naar Ascona in Italiaans Zwitserland om te wonen in 
de artiesten kolonie van Monte Verita (de schrijver Herman Hesse, de 
dans theoreticus Laban, de psychotherapist Otto Gross en veel Dadaisten 
en Expressionisten hebben er ook ooit gewoond).

Hij begon hier toneelstukken te schrijven, waarvan het eerste, De Con 
Mannen, nieuwe politieke theorie vermengde met traditionele dramatische 
vormen. Hij ging ook door met het bijdragen aan veel anarchistische 
bladen, wat de aandacht van de Duitse autoriteiten trok. Hij werd 
beschouwd als een van de gevaarlijkste anarchistische agitators.

In 1908 verhuisde hij naar Munchen en deed mee aan de cabaret beweging. 
Hij gaf niet veel om het schrijven van cabaret liedjes, maar hij baarde 
hiermee veel opzien.

In 1911 begon hij met het blad Kain, dat het anarchistisch communisme 
bevorderde. Hij kastijdde de Duitse staat en maakte die belachelijk, 
streed tegen de doodstraf en theater censuur, en analyseerde 
internationale kwesties op een profetische wijze. De Wereld Oorlog die 
hij had voorspeld leidde tot het opschorten van Kain.

Eerst steunde Erich de oorlog in het openbaar, maar aan het einde van 
1914 werd hij er van overtuigd dat hij het mis had, waarbij hij zei “Ik 
zal waarschijnlijk de zonde van het verraden van mijn idealen de rest 
van mijn leven met mij moeten dragen”. Hij wierp zichzelf in anti-oorlog 
activiteit waarbij hij deel nam aan verschillende acties. Hij steunde de 
stakingen die begonnen uit te breken. Toen deze meer wijdverspreid 
werden en een revolutionaire aard begonnen aan te nemen, was Erich onder 
degenen die in april 1918 werden gearresteerd en gevangen genomen, en 
daarna vrijgelaten in november.

Met de val van de keizer en koning Ludwig van Bavaria, brak in Munchen 
opstand uit. Muehsam en Landauer evenals Ret Marut (die later bekend 
werd als de novelle schrijver

B. Traven) waren onder degenen die agiteerden voor het opzetten van 
arbeiders raden die leidden tot het stichten van de Bavariaanse Raden 
Republiek. Dit duurde slechts een week. De sociaal democraten, bang 
geworden door de gedachte aan revolutie, werkten samen met rechts. Het 
Freikorps, een reactionaire militie die werd georganiseerd door de 
socialistische minister Noske en bestond uit rechtse militairen en 
studenten, vermorzelden de Raden Republiek. Landauer stierf onder de 
klappen van geweren en laarzen.

Muehsam ontsnapte maar werd later gepakt en voor 15 jaar naar de 
gevangenis gestuurd. In de gevangenis ging Erich verder met schrijven, 
bestaande uit veel gedichten en het toneelspel Judas. Toen hij in de 
amnestie van 1924 werd vrijgelaten keerde hij in de greep van apathie 
terug naar Munchen. Hij sloot zich aan bij de Anarchistisch 
Communistische Federatie van Duitsland (FKAD). Hij herstartte Kain, maar 
dit mislukte na enkele nummers. Hij bracht toen Fanal (de fakkel) uit, 
waarin hij zowel de Communisten als extreem rechts aanviel. Zijn 
openlijk revolutionaire toon en zijn pogingen om de opkomst van rechts 
tegen te houden maakten hem gehaat onder conservatieven en Nazi’s.

Hij gebruikte satire om de Nazi’s met korte verhalen en gedichten 
belachelijk te maken. Dit kwam onder de aandacht van Hitler en Goebbels, 
wat hen kwaad maakte. Hij agiteerde voor de vrijlating van de 
revolutionair Max Hoelz en schreef een toneelstuk, Staatsraeson (vanwege 
redenen van de staat) in verdediging van Sacco en Vanzetti, in 1928.

In 1930 maakte hij zijn laatste toneelstuk Alle Wetter (Allen Hangen) 
af, wat opriep tot massale revolutie als de enige manier om de 
machtsovername door radicaal rechts tegen te houden.

Enkele uren nadat Van der Lubbe de Reichstag in februari 1933 in brand 
had gestoken werd Muehsam gearresteerd en bracht toen de laatste 17 
maanden van zijn leven door in de concentratiekampen van Sonnenburg, 
Brandenburg en Oranienburg. Zijn tanden werden met geweerkolven kapot 
geslagen, zijn schedel werd met een swastika van een rode, hete ijzeren 
staaf gebrandmerkt en hij werd in het ziekenhuis geslagen. Hij werd 
gedwongen zijn eigen graf te graven voor een schijn executie, en zijn 
lichaam werd een massa van verwondingen. Degenen die hem martelden 
probeerden hem te dwingen het Nazi lied het Horst Wessel lied te zingen. 
Hij weigerde toe te geven en zong de Internationale. “Dankzij zijn 
wilskracht kon hij zich verzetten tegen alle pogingen om hem te 
vernederen” (Augustin Souchy).

Ondanks deze martelingen bleef Erich tot het einde onverzoenlijk. 
Uiteindelijk werd hij in de nacht van 9 juli 1934 germarteld en 
vermoord. Na klappen diende een Stormtrooper leider hem een dodelijke 
injectie toe en toen werd gedaan alsof hij zelfmoord had gepleegd door 
zich op te hangen.

Nooit in mijn leven heb ik geleerd

Me aan iemand te onderwerpen

Hier ben ik opgesloten

Ver van huis

Mijn vrouw, mijn werkplek

En zelfs als ze me vermoorden

Als ik moet sterven

Is opgeven liegen!

…

Maar als de kettingen braken

Dan zou ik in de zonneschijn ademhalen

Op de top van mijn longen – tirannie!

En ik zou roepen tot het volk: wees vrij!

Vergeet jezelf te onderwerpen!

Opgeven is liegen!

=============================

* Uit Muehsam’s gedicht De Gevangene.

--------------------------------------------

Orig: (en) Britain, Anarchist Federation Organise #67 – REVOLUTIONARY 
PORTRAITS – Erich Muehsam: Poet, playwright, bohemian, anarchist 
revolutionary.
_______________________________________________
A-infos-nl mailing list
A-infos-nl@ainfos.ca
http://www.ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-nl
http://ainfos.ca/nl