A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement
First few lines of all posts of last 24 hours || of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005 | of 2006

Syndication Of A-Infos - including RDF | How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups
{Info on A-Infos}

(tr) [Medya] Murray Bookchin Öldü

Date Mon, 7 Aug 2006 10:18:00 +0200 (CEST)


"Murray Bookchin Öldü" / Süreyyya Evren
20. yüzyýlýn en önemli politik düþünürlerinden birini kaybettik bu hafta.
Murray Bookchin 85 yaþýnda, 30 Temmuz Pazar sabahý, hayata veda etti.
Basýn bu geliþmeye uzak kalýnca zamanýnda Michel Foucault öldüðünde
köklü bir gazetemizin Fransa muhabirinin haberi gazetede çýkartmakta ne
kadar zorluk çektiðini anýmsadým. Gerçi bunun þöyle bir arkaplaný vardý,
Foucault öldüðünde, 1984'te, Türkçe'de henüz tanýnmýyordu gerçekten de,
kitaplarý ve diðer çalýþmalarý çevrilmeyi bekliyordu. Ama Murray
Bookchin'de durum bu deðil. Bookchin, Türkiye'de farklý yönleriyle gayet
iyi tanýnýyor ve üstelik çeþitli çevrelerce benimsenmiþ de durumda.

Hayatýný bir kez daha kýsaca özetlersek, Bookchin, çara karþý
ayaklanmalara katýlmýþ siyasi bir ailenin göçmen çocuðu olarak ABD'de
1921'de doðmuþtu. Henüz 9 yaþýndayken New York'taki Komünist Gençlik
Hareketi'ne katýlarak marksizmle tanýþtý, 1939'daki Stalin-Hitler
paktýndan sonra Troçkizme meyletti. Bookchin savaþ öncesi dökümhanede
sonrasýnda ise otomobil sektöründe iþçiydi ve bu dönemde Birleþik Otomobil
Ýþçileri sendikasýnda aktifti. 1946'daki büyük General Motors grevine
katýldýktan sonra endüstriyel iþçi sýnýfýnýn öncü rolü gibi geleneksel
kavramlarý ciddi biçimde sorgulamaya giriþti. Amerikan Troçkizmi içinde
yoðun olarak geçirdiði yýllardan sonra Troçkizmden ayrýldý ve Peter
Kropotkin'in anarþizm geleneðine yakýnlaþtý. 1969 tarihli "Dinle,
Marksist!" baþlýklý kitapçýðý yüzbinlerce satarak dönemin solu üzerinde
etkide bulunan öðelerden biri oldu. New York'taki Alternatif Üniversite'de
ders vermeye baþladý, daha sonra 1974'de Vermont'ta Toplumsal Ekoloji
Enstitütüsü'nü kurdu. Uzun yýllar anarþizm ve liberter sosyalizme yakýn
kaldýysa da son yýllarýnda toplumsal ekoloji kavramýna ek olarak
komünalizm ifadesini tercih etmeye baþlamýþtý.

Ekoloji, tarih, siyaset, felsefe ve þehir planlama gibi konularda çok
sayýda kitabýn yazarýdýr. Öncelikle ekoloji konusundaki çalýþmalarý burada
da epey yanký buldu. Bookchin 1960'larýn baþlarýnda ekoloji sahasýný
politika tartýþmalarýna çok erken katan insanlardan biriydi. Toplumsal
ekoloji nosyonunu ortaya koymuþtu. Çevre sorunlarýnýn üstesinden ancak
tümüyle açýk ve özgür bir toplumun gelebileceðini söylüyordu.

Yapýtý Türkiye'de de bolca tartýþýldý, deðerlendirildi, hatta Toplumsal
Ekoloji adýyla bir dergi de yayýnlandý. Son yýllarda ise, tam da
Bookchin etkisi hafiflemiþ gözükürken, Bookchin'in ekoloji ve
konfederalizm üzerine görüþleri Türkiye'de kendisine yeni bir zemin ve
okurlar buldu, yoðun ilgi gördü. Ortadoðu'da gerçekleþecek böylesi bir
yeniden okumanýn Bookchin tarafýndan da öngörülmediðini sanýyorum.

Bookchin kuþkusuz pek çok açýdan yirminci yüzyýl siyasi düþüncesine
damgasýný vurmuþ son derece önemli bir düþünürdür. Bununla birlikte
yýllar ilerledikçe görüþleri pek çok özgürlükçü düþünce ve siyaset çevresi
tarafýndan otoriterleþen bir çizgide görülmeye baþlandý. Yirminci
yüzyýlýn ortalarýnda zamaný için erken ekolojik ve kentsel temalarý sol
çevrelere ve hatta kitlelere radikal bir dille aktaran hiyerarþi
karþýtý 'yol açýcý' bir liberter yazarken sonradan günün radikal siyaset
ve düþüncesine uzlaþmaz tepkilerle cevap veren, düþüncesinin etki çeperi
müritlerle daraltýlmýþ bir 19. yüzyýl düþünürü gibi algýlanmaya baþlandý.
Modernizm yorumu giderek donuklaþtý ve sabitlendiði yere çökerken
dýþardakileri tehdit eden talihsiz metinler doðurdu. Maalesef, tam da bu
çekirdek merkezileþme yüzünden yaklaþýk elli yýla yayýlan yapýtýnda yer
alan ve bugünün solu için de çok deðerli olabilecek öðelerin ihmal
edilmesinin önüne geçilemedi. 21. yüzyýlýn aktivizmi içinde mutlaka almasý
gereken yer -belki de Negri'den çok daha fazla hakettiði yer- üstadýn
giderek artan bu katý tutumu yüzünden eksik kaldý.

Bookchin'in ardýndan bir Bookchinizm oluþursa bu doktrinin çok boyutlu
Bookchin yapýtýnýn hareket alanýný daraltacaðý açýk. Bu kuþatmanýn
kýrýlmasý sanýrým ancak zamanla katý takipçilerin miras hakký kavgasýný
kaybetmeleri ve Bookchin mirasýnýn olmasý gerektiði gibi herkese
yayýlmasýyla gerçekleþecek...

Bookchin'in Türkçe'de altý kitabý var: Özgürlüðün Ekolojisi,
Hiyerarþinin Ortaya Çýkýþý ve Çözülüþü (çev. Alev Türker, Ayrýntý
Yayýnlarý, 1994), Toplumsal Ekolojinin Felsefesi, Diyalektik Doðalcýlýk
Üzerine Denemeler (çev. Rahmi G. Öðdül, Kabalcý Yayýnevi, 1996), Ekolojik
Bir Topluma Doðru, (çev. Abdullah Yýlmaz, Ayrýntý Yayýnlarý, 1996),
Toplumsal Anarþizm mi Yaþamtarzý Anarþizm mi? (çev. Deniz Aytaþ -Gökhan
Aksay, Kaos Yayýnlarý, 1998), Kentsiz Kentleþme, Yurttaþlýðýn Yükseliþi ve
Çöküþü (çev. Burak Özyalçýn, Ayrýntý yayýnlarý, 1999), Toplumu Yeniden
Kurmak (çev. Kaya Þahin, Metis Yayýnlarý, 1999). Bir tür devrimler tarihi
incelemesi olan The Third Revolution (Üçüncü Devrim) baþlýklý çalýþmasý da
Ýmge Kitabevi tarafýndan yayýma hazýrlanýyor.


[Süreyyya Evren'in imzasýný taþýyan bu yazý, 7 Aðustos 2006 tarihli
Birgün gazetesinde yayýmlanmýþtýr.]

_______________________________________________
A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr


A-Infos Information Center