A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement
First few lines of all posts of last 24 hours || of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005 | of 2006

Syndication Of A-Infos - including RDF | How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups
{Info on A-Infos}

(tr) [Medya] Anarþi Beyazperdede - Gökhan Gençay

Date Mon, 17 Apr 2006 22:23:07 +0200 (CEST)


Wachowski kardeþler, Matrix üçlemesinden sonra senaryosunu yazdýklarý ve
yapýmcýlýðýný üstlendikleri yeni filmleri ? V for vendetta? ile yine derin
sularda dolaþmaya devam ediyorlar. Gösterime girdiði günden bu yana
tartýþmalarýn odaðýnda yer alan, farklý okumalarla deðiþik anlamlar yüklenen
?V for vendetta?, gerçekten büyük stüdyolar tarafýndan dolaþýma sunulan
senenin en etkili ve iyi filmlerinden biri.

Matrix?in- özellikle ikinci bölümünde- konvansiyonel muhalefete yönelik
Baudrillard motifleri kullanarak yýkýcý isyan üzerine felsefi sözlerini
aksiyon kalýplarý dahilinde gündeme sokabilme baþarýsýný gösterebilmiþ
gizemli Wachowski kardeþler, bu sefer de saflarýný muhalefetten yana
kuruyorlar. Matrix?de sistemi oluþturan kodun kendi içinden türeyen,sisteme
içkin virüsler vasýtasýyla içeriden çökeceðini ajan Smith?e yükledikleri
rolle ve klasik muhalefetin nasýl sistem içi ?gösteri?nin bir parçasý haline
gelebileceðini Neo?nun Yaratýcý ile diyalogunda hayranlýðýmýzý kazanarak
görsel ifadeye büründürebilmiþlerdi. Bunu metaforik bir anlatýmla aksiyonun
dengesini gözeterek saðlayabilmeleri kimilerini rahatsýz etse de bu durumu
ana akým sinemanýn radikal kullanýmýna yönelik baþarýlý bir örnek olarak
algýlamak daha doðru olacaktýr. Yani ana akým sinemanýn içinden de gizemli
ve daðýnýk vurgularla bile olsa sistem karþýtý yönelimler yakalayabilmiþ
yaratýcý ve enteresan yönetmenlerin mevzu bahis olduklarý gerçeði bir kenara
not olarak konulmalýdýr.

Bu gerçeðin ýþýðýnda Alan Moore?un karanlýk çalýþmalarýndan mürekkep grafik
romanýndan uyarlanan ? V for vendetta? tam anlamýyla Wachowski?lere uygun
bir alt-metin barýndýran bir eser olarak biçilmiþ kaftan konumunda, ve
Wachowski biraderler böylesi uygun bir eseri layýkýyla beyazperdeye
aktarmayý baþarmýþlar. Moore?un 1982?de Thatcher dönemi Britanya?sýndan
esinlenerek yarattýðý V,distopik bir karanlýðýn hüküm sürdüðü bunaltýcý bir
atmosferde geçen katmanlý bir hikaye.

Matrix serisinin yönetmen yardýmcýsý James McTeigue?nin yönetmenliðini
üstlendiði film, salt sýradan aksiyon kalýplarýný aþan felsefi derinliðe ve
ince vurgulara sahip. Filmin afiþlerinde kullanýlan ? Ýnsanlar hükümetten
korkmamalý, hükümetler insanlardan korkmalý? sloganý baþlý baþýna duruþunu
nereden kurduðunu ifade eden bir gösterge konumuna denk düþüyor. Yozlaþmýþ
iktidar ve tahakküm rejimine karþý þiddet kullanmanýn meþruiyeti, daðýtýmýný
Warner Bros gibi kapitalist bir tekelin üstlendiði ? V for vendetta?da
açýkça savunuluyor.Düzenin kurumlarýna ve sistemin vahþet çarklarýnýn
dönmesini saðlayan bireylere karþý þiddetin yol açýcý- özgürleþtirici bir
araç olarak meþruiyetini avaz avaz ilan ettiði bir film gerçekten günümüz
politik ikliminde bir çeþit vaha gibi bir þey.

On yedinci yüzyýl Ýngiliz hançerlerini silah olarak kullanan, 5 Kasým
1605?te parlamentoyu havaya uçurmaya kalkýþan Guy Fawkes?ýn görünümünü
sembolik bir sahiplenme/aidiyet belirtisi olarak taþýyan yýkýcý ve gizemli
bir karakter olan V?nin denetim- kontrol normlarýnýn en uç noktada
hakimiyetinin hüküm sürdüðü bir çeþit ultra-faþist rejimde yürüttüðü isyancý
faaliyete odaklanýyor film.Tarihsel bir figür olan Guy Fawkes?ýn anarþizan
doðrudan eylem mantýðýyla kitlelerin özgürleþmesinin önünde en büyük engel
olarak gördüðü parlamentoya yönelik imha saldýrýsý baþarýsýz olmuþ ve Fawkes
asýlmýþtý.Fawkes?ýn hedefini geleceðin baskýcý ?1984?vari toplumunda
devralan V, despotlarýn alaþaðý olmasýný ve insanlarýn kendi hayatlarý
üzerinde söz sahibi olabilmesini hedefleyen bir þiddet kampanyasý yürütüyor.

Bu kampanyanýn araç, hedef ve yöntemleri tam anlamýyla anarþizmin
tahayyüllerinin pratik tezahürlerinden ibaret olarak sunulmasý filmin
radikal alt-metni hakkýnda fikir vermeye yetecektir sanýrým. Parlamentonun,
dolayýsýyla temsiliyetin kötülüklerin ve baskýnýn temel odaðý olarak
konulmasý, iktidar odaklarýna yönelik bireysel þiddetin yüklendiði
özgürleþtirici potansiyel, yaratýcý-oyuncu bir üslupla radikal yýkýcý
araçlarýn ahlaki kodlara baðlý kalýnmadan kullanýlmasý, egemenlik ve itaatin
üretildiði en güçlü kurumlar olarak kitle iletiþim araçlarýna yüklenen
anlam, bireysel eylemlerin kitle isyanýnýn önünü düzlemekte oynadýðý roller
gibi sayýsýz örnekte de açýkça algýlanacaðý gibi ? V for vendetta? doðrudan
anarþizmin tarihsel silahlarýný içeren bir direniþ örneði betimliyor. Hatta
küçük ayrýntýlarla da bazý politik figürlere göndermelerde bulunduðu da
aþikar. Örneðin;?maskelerin altýnda hepimiz birer Marcos?uz? diyen
Zapatistlere öykünen bir V maskesi takmýþ ayaklanmacýlar sahnesi mevcut
olduðu gibi Emma Goldman?ýn meþhur dans ve devrim aforizmasý açýktan
kullanýlýyor. Üstüne üstlük Neçayev?in ?Devrimcinin el kitabý?nda savunduðu
devrimin çýkarý için kullanýlan araçlarda ahlaki kýstaslarla kendini
sýnýrlamama önerisi V?nin Evey?e korkusunu yenme ve kendi özgür varoluþunu
inþa etme yöntemi olarak uyguladýðý iþkence sürecinde açýkça canlanýyor.

Kýsaca belirtmek gerekirse ? V for vendetta?da tarihin sayfalarýnda kalmýþ
bir çok anarþist figürün hayaletini ve izlerini takip edebilmek mümkün. Bu
izleri takip ettiðimizde böylesi bir ana akým sinema ürününden beklenmeyecek
düzeyde radikallik dozu karþýsýnda memnuniyet duygusundan kaynaklanan bir
þaþkýnlýk içine düþmemek de imkansýz. Bir yandan korku kültürünün nasýl
insanlarý otoriter rejimlere yedeklediði alttan alta günümüze atýflarla
eleþtirel bir analize tabi tutarken (Bakýnýz: Bush?un 11 Eylül paranoyasý)
bir yandan da kusursuza yakýn kotarýlmýþ bir görsellik içeren öykünün içine
seyirciyi sokabilmek gerçekten siyasal radikallik kadar sinemasal ustalýðýn
da ?V for vendetta?nýn sýfatlarý arasýnda olduðunun kanýtý durumunda. ?V for
vendetta? bu anlamda kendi kategorisini cyber-punk filmlerinden ziyade
?Fight Club? gibi sistem karþýtý, yýkýcý filmlerin ruh kardeþi olarak
kuruyor. (Nitekim ?Fight Club?ýn finalinde sigorta þirketleri havaya
uçarken, V?de parlamento imha oluyor.)

Weawing?in maskenin altýnda vücut diliyle yakaladýðý etkileyici performans,
Portman?ýn duru güzelliðiyle ? Ýngiliz aksaný konusunda sýnýfta kalsa da-
yarattýðý karakterin etkileyici dönüþümünü baþarýyla yansýtmasý filmin
ekstra artýlarýný oluþturuyor. Ýster baþarýlý görselliklerden ibaret
heyecanlý bir aksiyon olarak izleyin, isterseniz de anarþist muhalefetin
destekçileri olduklarý artýk kesin gibi görünen Wachowski kardeþlerin
post-modern isyan manifestosu; her halükarda ? V for vendetta? doyurucu bir
sinemasal deneyim içeriyor.

Gökhan Gençay


[Bu makale, 16 Nisan tarihli BÝRGÜN PAZAR ekinde yayýmlanmýþtýr.]

_______________________________________________
A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr


A-Infos Information Center