A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement
First few lines of all posts of last 24 hours || of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005

Syndication Of A-Infos - including RDF | How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups
{Info on A-Infos}

(nl) Deze januari markeert de 100e verjaardag van de Russische Revolutie in 1905 II. (2/2) (en)

From Rob Visser <rvisser@antenna.nl>
Date Thu, 3 Mar 2005 08:42:38 +0100 (CET)


___________________________________________________
A - I N F O S N E W S S E R V I C E
http://www.ainfos.ca/
http://ainfos.ca/index24.html
-________________________________________________

De Sovjets
De sovjets waren de andere voornaamste ontwikkeling in de revolutie in
1905. Ze bestonden uit dermocratisch gekozen arbeiders uit fabrieken,
die direct konden worden teruggeroepen als ze hun gemandateerde taken
niet uitvoerden. Ze werden geboren uit het moment van de strijd zelf en
speelden een cruciale rol in het uitbreiden en ontwikkelen van de
stakingsgolf. Hoewel de meeste sovjets slechts gedurende een korte
periode functioneerden zou hun belang niet moeten worden onderschat.
Aangezien ze door de arbeiders zelf waren gecreëerd waren ze hun eerste
smaak van directe democratie en zelfbestuur. De burgerlijke democratie
van de Doema stelde in vergelijking met hen weinig voor.

Dit aspect van de revolutie bevestigde ook anarchistische ideeën. Sinds
de jaren ’60 van de 19e eeuw had Bakunin gesteld dat “de Alliantie van
alle arbeidersassociaties” “de Commune zou vormen.” De “Revolutionaire
Communale Raad” zou bestaan uit “afvaardigden … met bindende mandaten en
op ieder moment ter verantwoording te roepen en te herroepen.”Deze
zouden federeren door “afgevaardigden te delegeren naar een afgesproken
plek van vergadering (allemaal met bindende mandaten en op ieder moment
ter verantwoording te roepen en te herroepen), om de federatie van
opstandige associaties, communes en provincies te vormen.” In andere
woorden: een systeem van arbeidersraden die door de revolutie zelf waren
gecreëerd zat in de kern van Bakunin’s anarchisme.

Het was niet verrassend dat de Russische anarchisten de sovjets met
enthousiasme begroetten als niet partijgebonden, niet ideologische
strijd organisaties van de arbeidersklasse. Kropotkin stelde dat
anarchisten deel moesten nemen aan de sovjets zo lang ze “organen van de
strijd tegen de bourgeoisie en de staat, en niet organen van autoriteit
zijn.” Op dit punt waren ze het eens met veel Marxisten die ze ook zagen
als organen van strijd.

Echter, anders dan Marxisten, gingen anarchisten verder en zagen deze
organisaties die door de strijd tegen onderdrukking waren gecreëerd als
het raamwerk van een vrije maatschappij. Een anarchistische groep
vergeleek ze, als niet partijgebonden massa organisaties, met de
centrale comité’s van de Parijse Communie van 1871. Een ander bracht “de
institutie van de Sovjet in verband met de organisatie van de
‘revolutionaire commune’ zoals de anarchisten die zich voorstelden.” Een
andere groep concludeerde in 1907 dat de revolutie “het uitroepen in
dorpen en steden van arbeiderscomité’s met sovjets van arbeiders
vertegenwoordigers … aan het hoofd” vereiste. Het is duidelijk dat de
Russische anarchisten de sovjets zagen als een concreet voorbeeld van
Bakunin’s revolutionaire ideeën en niet aarzelden ze in het hart van hun
revolutionaire visie te plaatsen.



Marxisten, aan de andere kant, hadden het moeilijk met het bevatten van
het bredere belang van de sovjet. Niets als de sovjets kon worden
gevonden in de geschriften van Marx en Engels. Het Orthodox Marxisme
streefde naar het veroveren van de staatsmacht door middel van een
burgerlijke republiek door algemeen kiesrecht. Op hun best stelden
Marxisten dat een opstand om een republiek te creëren acceptabel was.
Terwijl ze de sovjets zagen als een soort vakbondslichaam stelde geen
enkele Marxistische theoreticus dat ze het raamwerk van een
socialistische maatschappij konden leveren.



Dit kan worden gezien bij Lenin. Toen de anarchisten zich in november
1905 bij het Uitvoerende Comité van de Sovjet meldden om te worden
vertegenwoordigd naast de socialistische partijen werden ze afgewezen.
Het UC stelde dat ”in het geheel van de internationale praktijk
congressen en socialistische conferenties nooit vertegenwoordigers van
de anarchisten hebben bevat, omdat ze de politieke strijd niet zien als
een middel voor het bereiken van hun idealen” en omdat “alleen partijen
kunnen worden vertegenwoordigd, en de anarchisten zijn geen partij.”
Lenin vond dit “in de hoogste mate correct.”Echter, “als we de Sovjet
van Arbeiders Afgevaardigden beschouwen als een arbeidersparlement of
als een orgaan van proletarisch zelfbestuur, dan zou het natuurlijk
verkeerd zijn geweest om de anarchisten af te wijzen.” Voor Lenin is de
sovjet “niet een arbeiders parlement en niet een orgaan van proletarisch
zelfbestuur, noch een orgaan van wat voor zelfbestuur dan ook, maar een
strijd organisatie voor het bereiken van einddoelen.”



Het is duidelijk dat de ontwikkeling van de sovjets een duidelijke
bevestiging van de anarchistische theorie over revolutie was. Twaalf
jaren later kwamen Marxisten tot de zelfde conclusie die anarchisten
hadden bereikt in de jaren ´60 in de 19e eeuw en bevestigd hadden gezien
door de Russische Revolutie in 1905 – maar met belangrijke (en fatale)
verschillen. In plaats van ze te zien als organen van volksdemocratie
zagen de Marxisten ze eenvoudigweg als een opstapje naar de partij
macht. Dit perspectief was duidelijk in 1905.



De Bolsjewieken

Terwijl Leninisten de 1905 revolutie, de sovjets en de algemene staking
in enig detail hebben geanalyseerd wordt een aspect van de revolutie
niet in zulk detail besproken. Dat is de vijandigheid van de
Bolsjewieken tegenover de sovjets en het feit dat het de Mensjewieken
waren die de leiding namen in het steunen ervan en uiteindelijk de
overhand in hen kregen.



Inderdaad, als het aan de Bolsjewieken had gelegen zouden de sovjets van
1905 een bijzaak in de strijd zijn geweest. De Bolsjewieken stelden,
terwijl ze zich er tegen verzetten omdat de sovjets het partij comité
opzij schoof en daardoor leidde tot het “ondergeschikt maken van
bewustzijn aan spontaniteit,” dat “alleen een sterke partij volgens
klasse lijnen de proletarische politieke beweging kan leiden en de
integriteit van het programma kan bewaren, in plaats van een politiek
mengsel van zo´n soort te zijn, een onduidelijke politieke organisatie
die de arbeidersraad vertegenwoordigt en wel moet vertegenwoordigen.”
Aldus konden de sovjets de belangen van arbeiders niet weerspiegelen
omdat ze door de arbeiders waren gekozen!



De Bolsjwieken gaven de sovjets een ultimatum: het accepteren van het
programma en het leiderschap van de Bolsjewieken en dan zichzelf
ontbinden omdat ze niet van belang zijn! De sovjets negeerden hen. Deze
Bolsjewistische aanval op de sovjets vond in het hele land plaats. Aldus
verzekerde de onderliggende logica van Lenin´s voorhoede denken dat de
Bolsjewieken een negatieve rol speelden ten aanzien van de sovjets die,
gecombineerd met “het democratisch centralisme” verzekerde dat het zich
ver verspreidde. Alleen door de principes van hun eigen partij te
negeren en in de Sovjet aanhang te blijven spelen Bolsjewieken een
positieve rol in de revolutie. Deze scheiding van top en basis zou in
1917 worden herhaald.



Lenin verzette zich hier tegen toen hij uit ballingschap terugkeerde.
Echter, hij deed dit alleen om voor zijn partij invloed te winnen. In
1907 concludeerde hij dat terwijl de partij de sovjets kon “benutten”
“voor het doel van het ontwikkelen van de Sociaal/Democratische
beweging”, de partij “in gedachte moet houden dat als
Sociaal-Democratische activiteiten onder de proletarische massa´s juist,
effectief en breed georganiseerd zijn, zulke instituties eigenlijk
overbodig kunnen worden.”



Het is niet verrassend dat weinig Leninisten de vijandigheid tegenover
de sovjets van de Bolsjewieken noemen (op zijn best, alleen terzijde).
Misschien omdat het fundamenteel anti-democratische en elite perspectief
die het ten toon spreidde naar de voorgrond kwam nadat de Bolsjewieken
in 1917 de macht hadden overgenomen omdat de “sterke partij”, in 1918
inderdaad de sovjets “overbodig” maakten -- door iedere sovjet die was
gekozen met een niet-Bolsjewistische meerderheid systematisch te ontbinden.



Conclusie

Gegeven het falen van de Bolsjewieken in 1905 is het misschien niet
verrassend dat Leninisten de geschiedenis er over herschrijven. Trotsky,
bijvoorbeeld, probeert, terwijl hij toe geeft dat de Bolsjewieken “zich
langzamer aanpasten aan de omvang van de beweging” en dat de
Mensjewieken “overwegend aanwezig waren in de Sovjet”, het voorhoede
denken te redden door te stellen dat “de algemene richting van het
beleid van de Sovjets voornamelijk langs Bolsjewistische lijnen liep.”
Het is ironisch dat hij klaagt over de beweringen van Stalinisten dat
Stalin “de Mensjewieken van de massa’s had gescheiden” door op te merken
dat de “aantallen [de beweringen] niet kunnen aantonen.”



Ondanks al de Leninistische verslagleggingen over de 1905 revolutie
waarbij ze die voor hun ideologie opeisen, suggereren de feiten dat het
het anarchisme, niet het Marxisme, was dat er door in het gelijk werd
gesteld. Luxemburg had ongelijk. Het “land van Bakunin’s geboorte”
leverde een aantoonbaar voorbeeld van hoe precies een revolutie te
maken, omdat het anarchistische ideeën over de algemene staking en
arbeidersraden toepaste (en bevestigde). Marxisten (die eerder Engels
hadden geciteerd om zulke dingen af te wijzen) veranderden aspect na
aspect van hun dogma om van belang te blijven. Toen Rosa Luxemburg
probeerde de lessen van de revolte te leren, citeerden haar meer
orthodoxe tegenstanders eenvoudigweg Engels. Dit vereiste van haar, net
als Engels, om anarchistische ideeën vergaand te verdraaien om de
Sociaal Democratie acceptabel te maken. In 1917 deed Lenin hetzelfde in
“Staat en Revolutie.”



De Marxisten van nu braken, net als Luxemburg, Engels’ onzorgvuldige
beweringen uit zonder de moeite te nemen om na te gaan waar het
anarchisme werkelijk voor staat. Misschien niet verrassend, gegeven dat
de 1905 revolutie anarchistische theorie net zo goed bevestigde als,
bijvoorbeeld, de revolutie in 1917 of het verval van de Sociaal
Democratie tot reformisme. En misschien is het feit dat de
anarchistische analyse steeds opnieuw is bevestigd (gewoonlijk ten koste
van het Marxisme) de reden dat Marxisten zo regelmatig onze ideeën
verdraaien?



Een laatste ding. De Russische anarchisten waren slecht georganiseerd en
eenvoudigweg niet in staat om te voldoen aan de taak om de massale
stakingsbeweging in 1905 te beinvloeden. In plaats daarvan namen de
socialistische partijen (vooral de Mensjewieken) de leiding en, als
gevolg hiervan, overspoelden ze de beweging met Marxistische dogma’s
(zoals het idee dat de arbeiders de bourgeoisie moesten helpen in het
creëren van een kapitalistische republiek of dat politieke actie het
middel van emancipatie was). Het is eerlijk te zeggen dat ten overstaan
van een massale protestbeweging nu, de Britse anarchistische beweging
flink zou moeten worden gestimuleerd om deze te beinvloeden, zelfs als
die in de praktijk anarchistische ideeën toepast. Die situatie moet
veranderen. Het heeft geen zin om theoretisch gelijk te hebben als je
deze ideeën niet in praktijk kunt brengen.


http://www.struggle.ws/anarchism/writers/anarcho.html


*******
*******
****** The A-Infos News Service ******
News about and of interest to anarchists
******
COMMANDS: lists@ainfos.ca
REPLIES: a-infos-d@ainfos.ca
HELP: a-infos-org@ainfos.ca
WWW: http://www.ainfos.ca/
INFO: http://www.ainfos.ca/org

-To receive a-infos in one language only mail lists@ainfos.ca the message:
unsubscribe a-infos
subscribe a-infos-X
where X = en, ca, de, fr, etc. (i.e. the language code)



A-Infos Information Center