A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement
First few lines of all posts of last 24 hours || of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005

Syndication Of A-Infos - including RDF | How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups
{Info on A-Infos}

(tr) Kara Kýzýl Notlar #1 - Neden Anarþist Komünist Örgütlenme

Date Thu, 23 Jun 2005 20:11:38 +0200 (CEST)


Neden Anarþist Komünist Örgütlenme / Adam Weaver
Yeni oluþan anarþist komünist hareketlerin nasýl bir örgütlenme, strateji ve
politik eylemlilik izlemeleri gerektiðini tartýþan güncel ve derinlikli bir
yazý. Makalenin yazarý, bir sosyalizm anlayýþý olarak gördüðü anarþizmi
yirminci yüzyýlýn baþýndan bu yana kýsaca ele alýp, günümüzü
deðerlendiriyor. Ýçinde bulunduðumuz koþullar ve tarihsel moment açýsýndan,
?nasýl bir anarþist komünist örgütlenme ve strateji? sorusunun cevabýný,
geleneðin içinden yaptýðý referanslarla yanýtlamaya çalýþýyor.
-----
Geçen birkaç yýlda anarþist komünist örgütlenmeler güney Afrika ve güney
Amerika?dan kuzey Amerika?ya kadar dünyanýn her tarafýnda ilerleme kaydetti.
Fakat anarþist ve devrimci çevrede dahi, çok az insan bu hareketin ardýnda
yatan inancý, motivasyonu ve amaçlarý kavramýþ durumda. Genelde yeni ortaya
çýkan bir hareket ancak somut ve görünür sonuçlar verdiðinde, insanlar bu
hareketi dikkate alýp hikayesi hakkýnda konuþmaya baþlarlar. Bu makale,
Kuzey Amerika ve dünya genelinde ortaya çýkan anarþist-komünist hareketi,
devrimci tarihimizin bize öðrettiklerinin ýþýðýnda ele almaya çalýþýp,
tutarlý bir anarþist komünist hareketin oluþumu için emekçi ve ezilen
sýnýflarýn sosyal hareketlerine karþý stratejik bir yönelime dayanan bir
vizyon öngörmektedir.

Ýnanýlmasý þu an güç olsa da, anarþizm fikri bu yüzyýlýn baþýnda dünya
genelinde ortaya çýkan kitlesel devrimci hareket içinde merkezi bir yer
tutuyordu. Ýnsanlar tarafýndan yaratýlan baðýmsýz ve yatay bir sosyalizm
ideali; emekçi sendikalarý, kültürel merkezler, kadýn dernekleri ve popüler
gazeteler aracýlýðýyla dünyanýn her tarafýnda milyonlarca insana esin
kaynaðý oldu. Anarþizm ve onun anarko-sendikalist ifadesi bir çok ülkedeki
kitlesel hareketlerin yaygýn devrimci ideolojisiydi. Bunun yanýnda, Marksist
akýmýn büyük bir çoðunluðu seçim deðiþikliðine yönelen (seçim sandýðý
sosyalizmi) reformist sosyal demokrat partilerde örgütlenmiþti. Marksist
yazar Eric Hobsbawn þunu ifade etmiþtir.

?1905-14 de Marksist sol birçok ülkede devrimci hareketin kenarýnda
bulunuyordu. Devrimci solun büyük bir kýsmý klasik Marksizmden ziyade
anarko-sendikalistlere veya en azýndan anarko-sendikalizmin düþüncelerine ve
ruhuna çok yakýnken, Marksistlerin ana kýsmý de-facto (pratikte) devrimci
olmayan sosyal demokrasiyle tanýmlanýyordu. Rus devriminden sonra Marksizm
bundan böyle, aktif olan devrimci hareketlerle özdeþleþtiriliyordu. Anarþizm
ve anarko-sendikalizm ise çarpýcý ve kesintisiz bir düþüþe giriyordu.?1

Fakat tarihin de birçok ülkede gösterdiði gibi, anarþist fikirlerin
popülerliðine, katýlýmýn yüksek seviyede olmasýna ve anarþistlerin o günkü
birçok popüler mücadeleye liderlik yapmasýna raðmen önemli devrimci
hareketler sürecinde anarþistler kendi aralarýnda etkili bir örgütlenme
saðlayamadýlar. Sýký bir biçimde örgütlenmemiþ anarþist hareket, devletin
büyük baskýsýnýn üstesinden gelebilmek, sosyal hareketin devlet
uzlaþmacýlýðýna karþý hareket edebilmek (örnek olarak sosyal devletin
oluþumu ve iþyerlerindeki mücadelede devletin aracýlýk rolü üstlenmesi) ve
yükselen Bolþeviklik için gerekli olan stratejik ve taktiksel bir birlik
geliþtiremedi. Bu güçler, 20?lerin baþýndaki komünist partilerden etkilenen
birtakým anarþistlerin hareketten kopmasýnýn da etkisiyle katlanarak,
anarþizmin ve kitlesel hareketteki anarþistlerin rolünün zayýflamasýna neden
oldu.

1917 Rus devrimi derin bir þekilde, küresel devrimci hareketi, Marksist
Leninist devletçi politikalara doðru kaydýrdý. Çoðu kiþi, Lenin, Troçki ve
son dönem Stalin liderliðindeki Rusya?yý devrimin umut verici yol
göstericileri olarak görmeye baþladý. Yeni Sovyet devleti, güney yarýmkürede
ortaya çýkan komünist partilere (Marksizm dünya çapýnda sahip olduðu,
önceleri küçük olan rolünü büyük ölçüde geniþletmiþtir)2, danýþmanlar sunan
ve finanssal kaynak saðlayan eðitim kurumlarý açtý. Marksizmin büyümesindeki
bu etken ne yazýk ki hala yeterli bir þekilde incelenmemiþtir ve marksizmin
küresel anlamda kaynaklarý hususunda göz önünde bulundurulmamaktadýr.

1930?larýn baþýndan devrimci hareketlerin çoðu, Ýspanya örneði dýþýnda,
komünist partilerin elinde deðilse bile kuvvetli bir þekilde onlarýn etkisi
altýndaydý. Üçüncü Enternasyonel (Komintern)?in birleþtirdiði komünist
partiler, Stalin?in önderliðinde kendi tarihsel yenilgilerini hazýrlayacak
olan halk cephesi taktiði ile bir çok ülkede iþçi sýnýfý hareketleri içinde
güçlü kutuplar oluþturdular. Komünist partilerin Marx?ýn düþüncesini ve
Lenin?in proletarya diktatörlüðü modelini gerçekleþtirmede ?baþarýlý?
olduklarý yerlerde, sonuç, iþçilerin, etnik azýnlýklarýn ve yerli halkýn
üzerinde baský kuran diktatöryel devlet kapitalizmi rejimleri oldu.

20?nci yüzyýldaki büyük mücadelenin toza dumana karýþtýðý günümüzde,
Marksist ve reformist tarih anlatýlarýn aðýrlýðý, anarþistlerin dünya
çapýndaki görkemli tarihini ve mücadelelerinin üstünü örtmektedir. Fakat
yeni bir devir olarak 21?inci yüzyýl bugününde, mücadele baþlýyor, yeni
krizlere ve popüler hareketlere cevap olarak yeniden canlanmanýn iþaretleri
olarak görülüyor ve popüler ayaklanmalar ve örgütlenmelerin yeni
örnekleriyle yeniden bir sýçrama gerçekleþtiriliyor. Böylesi bir ortamda,
kendini bu iþe adamýþ birkaç kiþi ortadaki bu bulanýklýðý gidermeye
çalýþýyor ve anarþizmin ve popüler hareketlerin tarihine ýþýk tutmaya
baþlýyor.

Kalbimizdeki yeni bir dünya

Tarihsel olarak çok kritik bir dönemde bulunuyoruz, bu korkunç geliþmelere
gebe olduðu aþikar olan bir dönem. Ancak bu korkunç geliþmelerle birlikte,
yeni hareketler açýsýndan, dayatýlan toplumsal krizlere karþý koymak ve
toplumu yeniden þekillendirme olanaðý doðmakta. Soðuk savaþ ve komünist
?alternatif??in çöküþü sonrasýnda, ABD dünyanýn tek süper gücü olarak
kalmýþtý. ABD þimdi, antlaþmalar ve tanklar kullanarak, aþýrý-sömürücü
kapitalizmin ve Amerikan hegemonyasýnýn dünyanýn her köþesine nüfuz edecek
þekilde küreselleþmesini kanunlaþtýrmaya baþladý. Küresel olarak, ekonomi
darmadaðýn bir durumda. Asya?daki ekonomik krizlerin hemen ardýndan, bu
krizler bir tayfun halinde Pasifik?e geçerek Güney Amerika?yý vurmuþtu.
Þimdilerde Amerika?ya ulaþan kriz sonucunda, milyonlar iþsiz ve düþük
ücretli servisler ile perakende sektörüne sýkýþtýrýlmýþ durumda; öte yandan
ekonomi aðýr ordu harcamalarý ve beraberindeki devlet borçlarýyla ayakta
tutuluyor. Dahasý, baþkan Bush?un fanatik (extremist) liderliði, ABD?yi, AB
ve Çin gibi ortaya çýkan diðer güçlerle karþý karþýya getirerek, ülke
dýþýnda neo-kolonyel militarizm politikalarý ve yurtiçinde de ABD yerel
sanayiyi koruma politikasý yoluyla Amerikan?ýn gündemine bir imparatorluk
kurulmasýný yerleþtirmiþ durumda. Önceki mücadeleler sonucunda elde edilen
?yoksul yardýmlarý, sosyal güvenlik, herkes için parasýz eðitim ve pozitif
ayrýmcýlýk gibi- önemli reformlar kýsýlmakta ya da neredeyse tümden yok
edilmekte.

Önümüzdeki yýllarda iþsizlik, savaþ, kamu hizmetleri, ekonomik yeniden
yapýlandýrýlma ve bunlara eþlik eden baskýdan kaynaðýný alan krizlere meydan
okuyan kitlesel toplumsal hareketlerin büyümesine þahit olmamýz hayli
olasýdýr ve bu koþullarda gerçekçi anarþistler inançlarýný pratikte
gerçekleþtirme ve bu isyanlarý uluslararasý bir toplumsal devrime çevirme
göreviyle yüz yüze kalacaklar. Uyku halinden sýyrýlma çabasýndaki yeni
anarþist komünist örgütlerin ve Avrupa ile Amerika?daki sendikalist
sendikalarýn bu çabaya azar azar giriþtiðini görebiliyoruz.

Bu sadece varolan dünyanýn ve baský altýna alýnan ve emekçi sýnýflarýn
gerçeklerinin yeni bir çözümlemesini deðil, devrimci güçlerin sosyal devrim
yolunda nasýl katalizör görevi göreceklerinin stratejisi sorununu da gündeme
getirmektedir. Ki bu strateji sorusu bu güçlerin kendilerini bu stratejiyi
gerçekleþtirme yolunda nasýl örgütleyecekleri sorusunu da derhal doðurur.

Anarþist-komünist hareket geleneksel olarak kendisini anarþist hareket
içinde mutlak bir þekilde toplumsal devrimi hedefleyen bir mücadeleyi
sahiplenme üzerinden tanýmlar. Onlar reformist bir karþýlýkçýlýða
(mutualizm) gidilmesi gibi bir tuzaktan sakýnýrlar ve toplumsal hareketlere
katýlýp onlarý sahiplenmekle beraber, (toplumsal hareket ya da kitle
örgütlerinden) ayrý bir anarþist örgütün gerekliliðini inkar eden ?saf?
anarko-sendikalizmi reddederler. Ýspanya?da FAI, Ukrayna?da Makhnovistas,
Meksika?da PHL ve Güney Amerika?daki anarþist federasyonlar içersinde,
Anarþist-Komünizm bu sosyal devrimcilerin temel ideolojik güçlerini temsil
eder.

Klasik anarþist-komünist inanç ?Herkesten yeteneðine göre, herkese ihtiyacý
kadar? gibi tek bir ilke çerçevesinde kurulmuþken, yeni ortaya çýkan
anarþist-Komünist hareket analiz çerçevesini geliþtirmiþtir. Anarþizm
tarih-üstü ilkeler önerirken, birçok politik, sosyal ve örgütsel teorisi
büyük oranda geçerliliðini kaybetmiþtir ve bunun farkýnda olan gerçekçi
anarþistler ýrk, toplumsal cinsiyet, ulusçuluk ve emperyalizm gibi
kavramlarý yeniden deðerlendirme ve tarihsel revizyon sürecine girmiþlerdir.

Örgütlenmelerin temel ilkeleri

Günümüz koþullarýna iliþkin bu tarihsel çýkarsamalar ve deðerlendirmelerden
hareketle, anarþizm içinde ortaya çýkan ve yükselen bir Anarþist komünist
hareket iki tema etrafýnda þekilleniyordu. 1) uyumlu bir federasyon
içerisinde militan bir örgütlenme ve 2) anarþistlerin sosyal hareketlerle
etkileþimi ve aktif katýlýmý. Bu fikirler Kuzey Amerika anarþizmi tarafýndan
yakýn zamanda sahiplenilirken, esasýnda köklerini anarþist hareket
içerisinde bulmuþ ve deðiþik ülkelerde baðýmsýz olarak oluþturulmuþ
durumdaydýlar. Örneðin, bu kavram 20?li yýllarda Ýtalyan anarþist
hareketinde ?örgütsel ikilik? olarak adlandýrýlmýþtý ve güney Amerikan
anarþist hareketinde de ?especificismo? olarak adlandýrýlan çok benzer bir
kavram ortaya çýkmýþtý.3

Bugünkü akým, -- anarþizmin içerisindeki farklý eðilimleri birleþtirmeye
çalýþan ?sentezci? bir anarþist federasyonu kabul etmeyen ve buna karþýlýk
ortak bir ideolojik inanç çevresinde kurulacak bir örgütlenmeyi savunan --
platformist inançtan da gevþek bir þekilde bir þeyler almaktadýr. Bu tür bir
federasyon kapsamlý bir anarþist hareketle fikir etkileþiminde bulunur ve
benzer düþüncede anarþistlerle birlikte ortak hareket edebilir, fakat
anarþist hareketin tümünü temsil etmek ve onun adýna söz söylemek peþinde
deðildir.

?Özgürlükçü Komünistlerin Örgütsel Platformu? metninde, Nestor Makhno ve
Dielo Trouda (Ýþçi Davasý) grubu tarafýndan Rus devrimi sonrasýnda kaleme
alýnan bir metin, anarþist federasyon anlayýþlarýný tarif etmek için
kullandýklarý terim ?teorik ve taktik birlik?ti. Bu katý veya örgütlerin
içerisindeki (Marksist-Leninist ve özellikle Maocu partilerin yaptýðý gibi)
kuþatmacý bir ideolojik hegemonya anlamýna gelmemektedir, fakat daha çok
devrimci bir hareketin kurulmasý doðrultusunda ortak bir strateji
geliþtirebilmek için üyelerini bir araya getiren bir örgütlenme anlamýna
gelir. Bu önemli strateji çalýþmasý sadece güven, uyum ve siyasi
birlikteliðin yüksek bir seviyede olduðu örgütlerde gerçekleþebilir.
Teoriksel ve taktiksel bir birliktelik dayatýlan bir þey deðil, uðrunda çaba
harcanan, eleþtirel düþünce, strateji geliþtirme, eylem ve deðerlendirme
süreçlerinden hareketle geliþtirilen bir idealdir. O zorunluluktan doðan bir
kavramdýr; devrimcilerin baþarýlý bir devrimin, adanmýþ bir çabanýn eþlik
ettiði bir stratejiyi gerektirdiðini anladýklarýnda yüzleþmiþ olduklarý
zorunluluk. Farklý tekil gruplarýn uygulayacaklarý tek bir stratejide
izleyecekleri yollar yerel koþullar ve farklý yaklaþýmlardan dolayý elbette
farklý olacaktýr.

Devrimci stratejinin ve örgütlülükler içerisinde ideolojik tartýþmalarýn
geliþme süreci, federasyonu meydana getiren üyelerin ve gruplarýn, sürekli
olarak devrimci teori ve pratik sürecine kendilerini katabilmelerini
saðlayacaktýr. Sonrasýnda da federasyon yayýncýlýðý gibi kitle iletiþim
araçlarýný kullanarak tartýþmalarýný, düþüncelerini ve çýkardýklarý
sonuçlarýný duyuracak ve böylelikle toplumsal ve devrimci hareketlerin daha
geniþ bir kesiminde etkileþim ve tartýþma yaratacaktýr. Dahasý, federasyon
harekete yeni dahil olan militanlar için bir tarihsel deneyim kaynaðý olarak
iþ görebilir ve üyelerine kendi yaptýklarý hatalarýn sorumluluklarýný
alabilme þansýný tanýyabilir.

Örgütün stratejileri ve analizleri temelinde, günlük iþler daha geniþ
toplumsal hareketler içerisinde çalýþmak çevresinde odaklanmýþtýr. Toplumsal
hareketler genelde zarar görmüþ insanlarýn toplumsal deðiþiklik için bir
araya gelmeleri olarak tanýmlanýyorken, Anarþist-komünistlerin kastettikleri
toplumsal hareketler, ezilmiþ olan insanlarýn sadece toplumsal deðiþiklik
isteyen toplumsal hareketleri deðil, varolan yapýlarýn ve baskýnýn yýkýlmasý
peþinde olan hareketleridir. Bu hareketler baský altýnda olan insanlarýn
kendi kolektif güçlerini ve bakýþ açýlarýný (vizyonlarýný) (bu ikisi ikili
güç olarak da tarif edilir) düzene karþý harekete geçirecek potansiyele
sahip olmalýdýr. Hareketler yatay bir þekilde örgütlenmeli, mümkün olduðunca
katýlýmcýlar tarafýndan yönetilmeli ve demokratik yapýlar kurmalýdýr.
Doðrudan eyleme yönelmiþ olmalý ve daha da önemlisi katýlýmcýlarý
(kendileriyle eþit olan insanlar arasýnda) bilinçli düþünürler ve
örgütleyiciler haline getirecek koþullarý yaratmalýdýr. Sosyal hareketlerin
klasik örneði radikal emek örgütlenmeleridir; fakat son dönemdeki örnekler
emekçi sýnýfýndan olan öðrencilerin öðrenci örgütlülükleri ve yine emekçi
mahallelerinde oluþan mahalle örgütlenmelidir.

Brezilya FAG (Federação Anarquista Gaúcha veya Gaucha Anarþist Federasyon)
anarþistlerin sosyal hareketlerle olan iliþkisi üzerine düþüncelerini þu
þekilde ifade ediyor:

?Politik ve ideolojik düzlemde, FAG da dahil olmak üzere politik gruplar,
toplumsal ve popüler hareketlerin büyümesine çabalamalýdýrlar, ancak bunu o
hareketleri anarþist ya da daha militan yapmaya çalýþmadan yapmalýdýrlar.
Toplumsal hareketler bir politik ideolojiye sahip olmamalýdýrlar, onlarýn
rolü birleþtiricilik olmalý ve onlar hiçbir politik tarafa (partiye) baðlý
olmamalýdýrlar. Sosyal hareketler içinde militanlarý bir araya toplamak ve
ideolojik düzlemde mümkün olmayan birleþik bir zemini oluþturmak
mümkündür.?4

Bunlar, ABD solunun pek çoðunun giriþtiði stratejiden yoksun ve ezilen ve
emekçi sýnýflarýn günlük deneyimlerinden kopuk olan konjonktürel aktivist
eylemlerinin tam tersidir. Bu iþlerin çoðu politik aktivistlerin
oluþturduklarý kendilerini diðer politik aktivistlere yönlendirmiþ olan
küçük gruplarýn konu temelli taraftarlýklarýna (savunmalarýna) (issue-based
advocacy) gelip dayanýr. Anarþist-komünistlerin sosyal hareketlere
yaklaþýmý, görünüþte emekçi ve diðer alt sýnýflarýn mücadelesine dayanan ve
(yine görünüþte) popüler olan hareketlere de karþý durmaktadýr. Bu
hareketler liderliðin bir orkestrasyonudur, katýlýmcýlarýn kendi
kaderlerinin pasif birer aktörü olduðu yukarýdan-aþaðý bir hareketlerdir. Bu
hareketlerin gerçek iþlevi seçimlere iliþkin olan ya da seçim dýþý parti
politikalarýnýn taþýyýcýsý olmaktan ibarettir. Maalesef, pek çok anarþist
kendini, baþkalarýnýn bahçelerinde iþ yaparken buldu.

Anarþist komünistlerin rolü hareketlerin liderliklerini ele geçirmek deðil,
bu zaten kitlelerin liderliðini ya da öncü rolünü cüretkarca sahiplenmek
olurdu, bu hareketlerin içinde düþünce ve eylem katalizörü olarak
çabalamaktýr. Sirkeye karbonat attýðýmýzdaki gibi, katalizör bir baþka þeyle
etkileþime geçtiðinde, bir tepkime yaratmaya yarar. Anarþist komünistler
aktif katýlýmcýlar olarak, toplumsal hareketlerin örgütlenme, güçlenme ve
militanlaþma yoluna yönelmelerinin saðlanmasýna yardým etmelidirler. Seçim
siyasetine, ona eþlik eden parti örgütlenmelerine ve öncülük bileþenlerine
karþý gelerek söz konusu örgütlerin bu popüler niteliðini sürdürmesine
çalýþmalýdýrlar.

Sonuç

Öyle ki, tarih tüm insanlarý ateþ hattýna sokmaktadýr. Tarih insanlarý
kapitalizmin saldýrýlarýna, beyaz ýrk egemenliðinin ve erkek egemen sistemin
saldýrýlarýna karþý direniþ alanýna adým atmaya zorluyor. Fakat bu
saldýrýlar ve artan direniþ birbirinden baðýmsýz deðil, iþlemekte olan
tarihsel güçlerin sonucudur. Bu tarihsel güçler ayný zamanda anarþizmin ve
anarþist komünizmin esin verdiði idealleri tarih sahnesine çýkmaya
zorlamaktadýr; halk tarafýndan yaratýlan herkesçe benimsenen (popüler) ve
yatay sosyalizm ideali. Devrimci hareketimiz çaðýna uygundur.

Sorumluluðumuzdan feragat etmeyi ve tarihin derslerini yok saymayý ne bizler
ne de çaðýmýzýn insanlarý ve toplumlarý kaldýrabilecek durumda deðildir. Bu
zorluðu kendimizi uyumlu ve saðlam bir þekilde örgütleyerek ve toplumsal bir
devrimi getirebilecek güce sahip olan kitlesel, popüler ve militan toplumsal
hareketlerin içerisinde idealimizi pratiðe geçirmeye çabalayarak
göðüslemeliyiz.

Dipnotlar:


1. Arif Dirlik, Anarþizm ve Çin Devrimi (Berkeley: University of California
Press, 1991), 2
2. Birkaç örnek vermek gerekirse Çin, Vietnam ve Küba: John King Fairbank,
The Great Chinese Revoltuion (San Francisco: Harper Perenial, 1987), 208,
212 William J. Duiker, Ho Chi Minh, A Life (NY, Hyperion: 2000), 89 Frank
Fernandez Cuban Anarchism (Tuscon, AZ: See Sharp Press, 2001), 55
3. The Global Influence of Platformism Today (Johannesburg, South Africa:
Zabalaza Books, 2003), 24 (Interview with Italian Federazione dei Comunisti
Anarchici for Organizational Dualism), 50 (Interview with Brazilian
Federação Anarquista Gaúcha for especificismo) www.nefac.net,or
www.zabalaza.net/zababooks
4. Ibid, 50 by Adam Weaver of the Furious Five Revolutionary Collective in
San Jose, California

Kaynak: http://nefac.net/node

Çeviri: Kara Kýzýl Notlar
Web: http://www.karakizilnotlar.tk/

_______________________________________________
A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr


A-Infos Information Center