A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement
First few lines of all posts of last 24 hours || of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005

Syndication Of A-Infos - including RDF | How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups
{Info on A-Infos}

(tr) Masalýn Anarþist Devrimci Kýzý Lindgren

Date Sun, 12 Jun 2005 17:30:25 +0200 (CEST)


Astrid Lindgren Vakfý Uzun Çorap Pippi'nin 60. doðum gününde çocuklar için
yazan Japonya'dan Arai ve Ýngiltere'den Pullman 'ý ödüllendirdi. Yazar iki
çocuðu büyütürken yazar oldu. Kahramaný Pippi, 1945'lerde ahlakçý, eðitimci
ve dincileri ayaða kaldýrdý.
BÝA (Stockholm) - Uzun Çorap Pippi Ýsveç'in küçücük bir köyünde, Vimmerby'de
1945'in bir yaz sabahýnda uzun çizgili çoraplarýný ayaðýna takýp, omzunda
maymunu ile benekli beyaz atýna bindiðinde ucu sonsuza uzanan bir yolculuða
çýktýðýndan habersizdi kuþkusuz.

Bu yolculuk þimdi 60. yýlýnda. Bu güne kadar 86 ülkeyi dolaþtý, milyonlarca
çocuða ulaþtý ve her çocuða þu mesajý verdi; ''Beyaz atlý
prensini/prensesini bekleme... Hadi birlikte yola çýkalým...''

Kýzýl saçlarý, çilli minik yüzü, iki eliyle kaldýrdýðý koca beyaz atý ile
Uzun Çorap Pippi'nin maceralarý bugüne kadar 80 milyon okura ulaþtý.
Maceralarýnýn konu olduðu televizyon ve radyo programlarýyla kýsa filmlerin
ise sayýsý bilinmiyor.

Yaz boyu kutlama

Bu yýl Vimmerby'de Mayýs sonu itibariyle baþlatýlan Uzun Çorap Pippi'nin
60.yýlý kutlamalarý yaz boyu Ýsveç'in bütün kentlerinde devam edecek.

Gezici çocuk tiyatrolarý da Uzun Çorap Pippi adýna sadece Ýsveç'te deðil
dünyanýn dört bir yanýnda çocuk festivalleri ve þenliklerini dolaþmaya
baþladý bile.

Feminist annenin çocuðuna masallarýndan

Uzun Çorap Pippi'nin yaratýcýsý Astrid Lindgren 1940'larýn feminist
kuþaðýndan geliyor. Uzun Çorap Pippi için ''Ýçimdeki çocuðu yazdým'' diyen
Lindgren, Pippi'yi kaleme aldýðýnda ne yazarlýk tecrübesi varmýþ ne de yazar
olmak gibi bir kaygýsý.

1945'lerde iki çocuk annesi olarak aðýr ateþli bir hastalýk geçiren aylarca
yataða baðlý kalan yedi yaþýndaki kýzýný bir parça eðlendirmek için kendi
çocukluðunun özlemlerinden yola çýkarak ona kendi uydurduðu masallar
anlatmaya baþlamýþ.

''Bir gün kýzým gene masal anlatmamý istedi. Ona bildiðim bütün çocuk
masallarýný anlatmýþtým. Ne anlatmamý istediðini sorunca� 'Uzun
Çorap Pippi'
dedi. Ona anlattýðým çilli kýzýl saçlý uzun çoraplý küçük kýza (ki o benim
çocukluðumdu) Pippi adýný takmýþtý.

"Pippi Vimerby'den geliyordu; yaþýtý bütün kýz çocuklarý her gün düzgün
taranmýþ kurdelalý saçlarý ile bebekleriyle oynarken, asla niçin sorusunu
sormayýp büyüklerine daima itaat ederken, o çevresindekileri soru yaðmuruna
tutuyor, uzaklardaki denizci babasýna ulaþmaya çalýþýyor, korsanlarý
kovalýyor, benekli atý hastalandýðýnda onu kucaðýna alýp kaldýrýyor, evlerin
çatýlarýnda koþuyor, pencerelerden atlýyor, aðaçlarýn tepesinde maymunu ile
þarkýlar söylüyor, evinde tek baþýna yaþýyor ve kendi pastasýný kendisi
yapýyordu...''

Eve kapanýnca

Astrid Lindgren küçük kýzýnýn rahatsýzlýðýndan eve kapandýðýnda kendisini
oyalamak için Pippi masallarýný kaðýda dökmeye baþlar.

Yazdýðý müsveddeleri 1945'ler de oldukça iyi bir çocuk kitaplýðý serisine
sahip Boniers'in kapýsýný çalar ama sonuç alamaz. Çünkü Boniers masal
kahramaný Pippi'yi zamana göre aþýrý anarþist bulmuþtur.

Yani dönemin klasik anlayýþýna karþý çýkan bir çocuk masalý kahramanýn
öykülerini basmayý göze alamaz. Bir baþka kitapevi Raben&Sjögren ise Uzun
Çorap Pippi'nin maceralarýný yayýnladýðýnda ülkede bütün yazarlar, ahlakçý
öðretmenler ve din adamlarý, gelenekçi aileler ayaða kalkar.

Kýsacasý Uzun Çorap Pippi çocuklarý anarþist olmaya özendirmekle suçlanýr,
yargýlanýr hatta ortadan kaldýrýlmasý (yayýnlanmamasý) için davalar açýlýr.

Ama gün geçtikçe Pippi'nin ünü yayýldýkça yayýlýr baþka ülkeleri gezer ve
yayýnevinin iflasýn eþiðinden kurtarýp dünyanýn en iyi çocuk kitaplarý
yayýnevi listesinde ilk sýralara taþýr.

Arai ve Pullman'a ödül

Lindgren 60. doðum gününde yayýnevi bir sürpriz hazýrlamýþtý. Yaþayan bir
yazar olarak o henüz hayattayken dünyanýn baþka köþelerindeki çocuk ruhunu
içinde taþýyan kendisi gibi yazarlara Astrid Lindgren Ödülü verilecekti.

Ödüle aday olanlar kendileri adaylýklarýný koyamýyorlar ancak onlarýn
çalýþmalarýný uzun yýllar izlemiþ kiþi ve kurumlarca Astrid Lindgren Vakfý
aracýlýðýyla ödül jürisine bildiriliyorlar.

Ödül çocuk dünyasýný zenginleþtiren baðýmsýz çocuk ruhunu destekleyen en
baþta edebiyatçýlar olmak üzere illüstratörler, kurumlar ve sanatçýlarý
desteklemek için veriliyor.

Üç yýlda "Nobel" oldu

Ödül sahiplerini belirleyen yaklaþýk 20 kiþilik jüri Ýsveç'in ileri gelen
edebiyatçýlarý, sanatçý ve edebiyat araþtýrmacýlarýndan oluþuyor.

Ödül üç yýldýr veriliyor ama þimdiden çocuk edebiyatýnýn Nobel'i olarak
anýlmaya baþlandý bile.

Ödül jürisi bu yýlki 5 milyon Ýsveç Kronu (897.000 YTL) tutarýndaki ödülü
dünyanýn iki ayrý köþesinde iki farklý kültürde birbirinden çok farklý edebi
ve sanatsal çalýþmalar yaparak çocuk dünyasýnýn hayal alemi ile gerçeði
arasýnda köprüler kuran Japonya'dan Ryoji Arai ve Ýngiltere'den Philip
Pullman'a verdi.

Eserleri yoluyla ünleri çoktan kendi ülkelerinin sýnýrlarýný aþan Pullman
ile Arai ödüllerini Ýsveç'in veliaht prensesi Victoria'nýn elinden aldý.

Yazarlar geçen hafta uluslararasý bazý çocuk edebiyatý festivallerine
katýlmak üzere Ýsveç'ten ayrýlmadan önce Pippi için düzenlenen þenliklere de
katýldýlar.

Ryôji Arai ve Philip Pullman ödülle ilgili basýn toplantýsýnda ve
katýldýklarý þenliklerde Lindgren'i çocuk edebiyatýnýn gelmiþ geçmiþ
tek ve en büyük devrimcisi olduðunu ifade ediyorlardý.

Lindgren'in arkadaþlarýnýn tepkisi

Üç yýl önce aramýzdan ayrýlan Lindgren'in bazý yakýn arkadaþlarý ödüllerin
yazarýn hayattayken koruduðu prensiplere uymadýðýný öne sürüyor.

Ödülün zaten kendi alanlarýna ünlenmiþ hayli baþarýlý ve çok satan yazar,
çizer ve edebiyatçýlara deðil aslýnda çocuklar için çalýþmalar yapan henüz
ünlenmemiþ ama gelecek vadeden kiþi ve kuruluþlara verilmesinden yanalar.

Ayrýca, Ýsveç kültür Bakanlýðý'na baðlý Kültür Danýþma Kurulu'nun ödüle
ekonomik destek sunmasýnýn ödül sahipleri belirlenmesine gölge düþürdüðünü
de iddia ediyorlar.

Vakýf yanýtlýyor

2002'de kurulan Astrid Lindgren Vakfý ise ödülü Lindgren hayattayken
belirlediði prensiplere göre vermeyi sürdüreceklerini kesin bir dille
açýkladý; Ödül çevresinde dönen tartýþma ve iddialarý da spekülasyon olarak
yorumladý.

Yaþadýðý sürece anarþist çocuk ruhunun dizginlenmesi deðil özgür
býrakýlmasýndan yana olduðunu her fýrsatta dile getiren Lindgren 94 yaþýna
kadar 60 yakýn masal serisi ve birçok unutulamayacak masal karakteri
yarattý.

Kýzýl saçlý küçük devrimci kýz Pippi ruhunu taþýyan yeni kuþaklar geldikçe
devrimci kýzýn varlýðýnýn ve maceralarýnýn daha birçok tartýþmaya konu
olacaðý kesin.

Kaynak: http://www.bianet.org/2005/06/10/62169.htm

[Shirvan NURAY'ýn imzasýný taþýyan bu haber Bianet'ten alýnmýþtýr.]
_______________________________________________
A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
http://ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-tr


A-Infos Information Center