A - I n f o s
a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **

News in all languages
Last 30 posts (Homepage) Last two weeks' posts

The last 100 posts, according to language
Castellano_ Català_ Deutsch_ English_ Français_ Italiano_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ All_other_languages
{Info on A-Infos}

(tr) Nükleer kâbus bitmedi

From "worker" <a-infos-tr@ainfos.ca>
Date Fri, 15 Dec 2000 20:17:47 -0500 (EST)


 ________________________________________________
      A - I N F O S  N E W S  S E R V I C E
            http://www.ainfos.ca/
 ________________________________________________


"türkiye antinükleer iletişimi email listesi"nden alınmıştır
15 Aralık 2000  radikal gazetesi
Nükleer kâbus bitmedi

İnsanlığa en büyük acılarından birini yaşatan Çernobil Nükleer
Santralı kapatılıyor, ama tehlikesi sürüyor. Uzmanlar reaktörün yeni
patlamalara gebe olduğuna dikkat çekiyor

İBRAHİM GÜNEL
İSTANBUL- Tarihin en büyük nükleer kazasına sahne olan Çernobil
Nükleer Santralı, bugün resmen kapatılıyor. Geçen çarşamba günü saat
11.04'te küçük bir gaz kaçağının meydana geldiği dev santral üretime
ara vermişti. Santral dün de sembolik olarak açılarak törene
hazırlandı. Patlamanın meydana geldiği 26 Nisan 1986'da 33 kişinin
ölümüne neden olan, sonraki yıllarda da binlerce kişinin kansere
yakalanarak ölmesine yol açan 4 numaralı reaktörün kalbinin üzeri
bugün beton bir lahitle örtülü. Nükleer uzmanlar reaktörün bugün bile
tehlike yarattığını söylüyor. Lahitte çatlaklar oluştuğu saptanırken,
yağan yağmurlarla reaktörün kalbine sızan suyun uranyumu her an kritik
üstü seviyeye çıkarabileceğine, reaktörün yeni patlamalara gebe
olduğuna dikkat çekiliyor.

İnsanlık tarihinin bu en büyük nükleer felaketi, bir kaza olduğunda
sınırların geçerli olmadığını gösterdi. Kazadan hemen sonra gözle
görülmeyen ve canlılar üzerinde çeşitli kanserlere yol açan radyoaktif
bulutlar tüm dünyaya şöyle dağıldı:

27-30 Nisan: İskandinavya, Fillandiya, Belçika.
28 Nisan-2 Mayıs: Doğu ve Orta Avrupa, Güney Almanya, İtalya,
Yugoslavya, Ukrayna ve Doğu Bloku, Türkiye (Karadeniz).
1-4 Mayıs. Balkanlar, Romanya, Bulgaristan, Türkiye (Trakya).
2 Mayıs'tan sonra Karadeniz ve Türkiye.


Radyasyona esir

Avrupa ülkelerinde gün gün radyasyon ölçülerek halka uyarılar
yapılırken, Türkiye'de yetersiz aletlerle yapılan ölçümler halktan
gizlendi. Başta dönemin Sanayi ve Ticaret Bakanı Cahit Aral ve Türkiye
Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Yüksel Özemre
olmak üzere tüm yetkililer, bizdeki radyoaktivitenin insan sağlığını
tehdit eder boyutta olmadığını açıklıyordu. Halka bile bile yüksek
radyasyonlu çaylar içirilip, fındıklar yedirilirken Özemre,
"Radyasyonu bilmeyen halkım, ölçümleri ne yapsın" diye açıklamada
bulunuyordu. Dönemin Başbakanı Turgut Özal ve YÖK, 12 Eylül rejiminin
yarattığı baskı ortamıyla bilimsel
verilerin açıklanmasını yasaklarken, ekranlarda çay içerek tehlike
olmadığını savunuyordu.

1995 yılında BM Genel Sekreteri'nin raporunun görüşüldüğü genel
oturumda, Rusya, Ukrayna ve Beyaz Rusya'da yapılan araştırma
sonuçlarına göre, kazadan en çok etkilenen bu üç ülkedeki 400 bin
insanın evlerinden çıkarılıp başka bölgelere taşındığı ortaya çıktı.
Raporda, 9 milyon insanın direkt veya dolaylı yoldan radyasyondan
etkilendiği belirtildi. Rusya, Ukrayna ve Belarus sağlık bakanlıkları
verilerine göre, tiroid kanseri ve lösemi olaylarında büyük artışlar
gözlendiği, kazanın yol açtığı kanser vakalarının ise 2005-2010
yıllarında doruğa ulaşacağı kaydedildi. Ukrayna Çernobil Bakanlığı'nın
rakamlarına göre ayrıca 3.5 milyon insanın radyasyondan etkilendiği,
bunların 800 bininin çocuk olduğu belirtildi. En çok risk altındaki
grubun santralda yangını söndürmek için çalışan kişiler olduğu,
bunlara 'likidatör' adı verildiği kaydedildi. Raporda, hiçbir ciddi
önlem almadan adeta göğüslerini siper edercesine çalışan 800 bin
likidatörün bugün yerlerinin bile bilinmediği belirtildi.

Sembolik olarak devrede

Öte yandan Ukraynalı yetkililer, bugün tümüyle kapatılacak santralın
çalışan tek reaktörünün dün sabah 'sembolik olarak' devreye
sokulduğunu açıkladı. Nükleer sanayiinin idaresinden sorumlu
Energoatom kurumu, dün TSİ 03.57'de tek reaktörün en alt kapasitede
çalıştırıldığını duyurdu. Yetkililer, salı günü için planlanan
sembolik açılışı, 'tamir çalışmalarının karmaşıklığı' yüzünden
ertelemişti.

Kaza nasıl olmuştu?

Yaklaşık 14 yıl önce, Ukrayna sınırları içerisinde yer alan
Dinyeper'in kollarından Pripyat Nehri kıyısındaki Çernobil Nükleer
Santralı'nın 4 numaralı reaktörü patladı, binlerce ton radyoaktif
izotop Avrupa ülkeleri ve Türkiye'ye yayıldı. Kaza anında santral
görevlileri bir deneme yapıyorlardı. 'Bir insan yanlışı' nedeniyle
oluşan kaza birkaç gün sonra bir radyoaktif bulutun İsveç üzerine
sürüklenmesiyle ortaya çıktı. İsveçliler normalin 100 katı üzerinde
bir radyasyon gördüler ve buna yol açan izotopları çözümlediler.
Reaktörün
kalbindeki uçucu radyoak-tif madde toplamının yak-laşık yüzde 40'ı
serbest kalmış, böylece 80 milyon kürilik, radyoaktif parçalanma
ürünlerinin en uçucusu olan iyot-131 atmosfere dağılmıştı. Faciadan
sonra santral altı ay üretimine ara verdi. Daha sonra yeniden
işletmeye açılan santral, 27 Kasım 2000'de de acil olarak durduruldu,
30 Kasım' da yeniden işletmeye alındı.



                       ********
               The A-Infos News Service
      News about and of interest to anarchists
                       ********
               COMMANDS: lists@ainfos.ca
               REPLIES: a-infos-d@ainfos.ca
               HELP: a-infos-org@ainfos.ca
               WWW: http://www.ainfos.ca
               INFO: http://www.ainfos.ca/org

 To receive a-infos in one language only mail lists@ainfos.ca the message
                unsubscribe a-infos
                subscribe a-infos-X
 where X = en, ca, de, fr, etc. (i.e. the language code)



A-Infos
News